Những startup khát vốn ở khu vực Đông Nam Á đang có cơ hội được giải tỏa cơn khát khi ngày càng nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm xâm nhập vào thị trường vốn đang tăng trưởng nhanh về lượng người sử dụng internet này.

Trong 2 năm qua, quỹ đầu tư mạo hiểm toàn cầu 500 Startups đã đầu tư vào 120 dự án khởi nghiệp tại Đông Nam Á và có kế hoạch đầu tư thêm 200 dự án nữa trong 2 năm tiếp theo, theo đối tác quản lý (Managing Partner) Khailee Ng. Danh mục đầu tư của quỹ này bao gồm hàng trăm công ty trên khắp thế giới hoạt động tại nhiều lĩnh vực như tiêu dùng, công nghệ thực phẩm, phân tích dữ liệu và chăm sóc sức khỏe.

Theo một báo cáo của Hãng Google và quỹ đầu tư Singapore Temasek Holdings, có khoảng 1,1 tỷ USD đã được đầu tư vào Đông Nam Á trong năm 2015. Đây được xem là khu vực có tốc độ tăng trưởng internet nhanh nhất với số lượng người dùng hiện tại là 260 triệu người và dự kiến sẽ tăng lên 480 triệu người vào năm 2020. Thị trườngthương mại điện tử Đông Nam Á cũng được dự báo sẽ đạt giá trị 88 tỷ USD vào năm 2025.

“Chắc chắn hệ sinh thái ở Đông Nam Á còn rất trẻ so với Silicon Valley và Trung Quốc. Điều này có nghĩa là mức độ cạnh tranh vẫn còn khá thấp, cho cả nhà đầu tư và các startup đang tìm kiếm vốn”, Adrian Li – nhà sáng lập, đối tác quản lý của quỹ đầu tư mạo hiểm Convergence Ventures nói.

Vì vậy, để tận dụng được những cơ hội này và gọi vốn thành công, các startup Đông Nam Á cần lưu ý 3 điều sau:
1. Tập trung vào trọng điểm

“Tôi luôn cố gắng nhìn xa hơn vào tiềm năng phát triển của dự án, tiến độ kinh doanh và “chất lượng” của những nhà sáng lập. Do đó, các startup cần phải làm rõ những yếu tố này ngay từ đầu”, Khailee Ng nói.

Đồng quan điểm, Adrian Li cho biết: “Để đầu tư vào giai đoạn đầu của các startup, tiềm năng đột phá lớn và hàm lượng sáng tạo là những yếu tố rất quan trọng. Việc dành cả nửa giờ để giải thích về thị trường không phải là cách sử dụng thời gian hiệu quả cho các startup, vì nhà đầu tư thường đã tìm hiểu về vấn đề này trước đó rồi. Nếu không quan tâm đến thị trường đó, họ đã không cất công gặp gỡ startup”.
2. Nói về hành trình sắp tới như một doanh nhân

Các nhà sáng lập nên dành nhiều thời gian để nói về bản thân mình và đưa ra lý do vì sao họ là lựa chọn tốt nhất để tạo ra giải pháp cho một thị trường cụ thể.

Adrian Li cho rằng, startup phải cho thấy được rằng họ không phải đang theo đuổi dự án chỉ đơn giản vì có thể kiếm được nhiều tiền hoặc do không thể lùi bước được nữa. Phải có một động lực to lớn nào đó định hướng và giúp họ luôn bền chí dù chưa kiếm được tiền hoặc thậm chí khi nhiều cộng sự lần lượt bỏ đi.

“Quỹ Convergence Ventures hỗ trợ các dự án startup ở bất kỳ giai đoạn phát triển nào, nhưng thường chỉ chấp nhận đầu tư một khi startup đã có sản phẩm và động lực từ thị trường. Động lực này có thể thể hiện ở các phản hồi, dữ liệu thị trường từ người tiêu dùng hoặc các doanh nghiệp về sản phẩm hay về những cải tiến mới trong sản phẩm”, Adrian Li nói.
3. Tự lập càng nhiều càng tốt

Khailee Ng khuyên các startup thử xem sức mình có thể tự đi được bao xa và chỉ tìm kiếm vốn đầu tư khi thật sự cần thiết.

“Vấn đề không phải là ai có thể mang đến nhiều tiền nhất cho dự án, mà là startup có thể tự lực đến đâu và có thể giữ chân khách hàng lâu dài hay không. Khi startup có thể làm những việc đó với số vốn riêng ít ỏi, họ sẽ sử dụng hiệu quả số tiền lớn hơn có thể nhận được từ các nguồn đầu tư bên ngoài”, Khailee Ng cho biết.

Qũy đầu tư Beenext tại Nhật Bản và Singapore hỗ trợ vốn cho 60 trong danh sách 1.000 dự án đang huy động vốn. Đây là 2 ví dụ ngẫu nhiên cho thấy, tỷ lệ bị từ chối khi kêu gọi đầu tư, hỗ trợ vốn của các dự án khởi nghiệp tại châu Á rất cao.
Vậy tại sao đa số các ứng viên đều thất bại?

Nguồn vốn là có hạn và các quỹ đầu tư đều muốn thu về lợi nhuận cao nhất có thể khi tiến hành hỗ trợ cho các công ty khởi nghiệp. Tuy nhiên, vẫn có khá nhiều nhà đầu tư ưa thích sự mạo hiểm và sẵn sàng “đánh cược” vào những ý tưởng tốt, ngay cả khi nó chưa có một kế hoạch thu lợi cụ thể. Vấn đề là, các dự án khởi nghiệp cần có được sức hấp dẫn nhất định trong mắt nhà đầu tư và tránh mắc phải những sai lầm dưới đây.
Bán thứ không ai muốn, không ai cần

Peekawoo là một ứng dụng hẹn hò vừa ra mắt tại Philippine. Mặc dù chưa thu về lợi nhuận nhưng ứng dụng này vẫn nhận được sự hỗ trợ vốn từ các quỹ đầu tư, bởi lượng người quan tâm và ưu thích dịch vụ này đang tăng lên nhanh chóng.

“Bạn có tạo ra thứ mà mọi người yêu thích hay tạo ra hiệu quả thực sự trong kinh doanh hay không? Nếu sản phẩm không có sức thuyết phục, bạn sẽ không thể nhận được tiền đầu tư”, William Bao Bean, cổ đông lớn tại SOSV cho biết.
Không tận dụng hết mọi nguồn lực

Một doanh nhân thông minh với ý tưởng tốt có thể huy động tiền đầu tư bằng nhiều cách. Trong đó, cách thông dụng nhất để huy động vốn đối với các doanh nhân khởi nghiệp trẻ tuổi chính là bắt đầu từ các mối quan hệ trong gia đình, bạn bè.

Kanika Tekriwal, CEO và người sáng lập JetSetGo, chỉ cần 100 USD để bắt đầu công việc kinh doanh của mình. JetSetGo là dịch vụ bảo dưỡng và cho thuê các máy bay cá nhân tại Ấn Độ, mới đi vào hoạt động được 20 tháng. Hiện tại, Công ty thu về nửa triệu USD mỗi tháng. Ngay từ thời điểm bắt đầu, một nhà đầu tư đã đề nghị bỏ vốn hỗ trợ JetSetGo, tuy nhiên Kanika từ chối, bởi anh biết mình có thể tự xoay sở đủ để bắt đầu.

Trao đổi với Forbes Asia tại Hội nghị “Under 30”, Kanika cho biết, “100% chúng ta đều có “ngân hàng” riêng, vấn đề là tận dụng nó”.

Thay vì vội vã đi tìm các nhà đầu tư chuyên nghiệp, các doanh nhân trẻ khởi nghiệp cần biết cách tận dụng hết mọi khả năng và nguồn lực của mình để bắt đầu.
Thổi phồng mọi thứ

Các ứng viên nộp hồ sơ tới các công ty/quỹ đầu tư thường thổi phồng quá mức về giá trị của sản phẩm hoặc dịch vụ mà họ cung cấp. Hironori Maeda, cổ đông Beenext cho biết: “Thứ giúp chúng tôi xác định được một dự án khởi nghiệp nên đầu tư là việc người sáng lập biết cách trả lời các câu hỏi, hoặc ít nhất là biết phải tìm câu trả lời ở đâu. Công ty/quỹ đầu tư sẽ đánh giá hồ sơ dựa vào những câu trả lời khi phỏng vấn, trong đó quan trọng nhất là câu hỏi về việc họ sẽ làm gì khi lượng khách hàng giảm sút. Các ứng viên cần chứng tỏ họ không chỉ quan tâm tới việc tìm được nguồn vốn mà còn cân nhắc tới việc duy trì hoạt động kinh doanh lâu dài trong những tình huống khó khăn”.
Không biết cách giới thiệu dự án đúng mục tiêu

Với sự phát triển của hoạt động gây quỹ cộng đồng, các dự án khởi nghiệp có thể thông qua hình thức này huy động được nguồn vốn cần thiết để bắt đầu sự nghiệp kinh doanh của mình. Tuy nhiên, đôi khi những người sáng lập quá quan tâm tới việc nguồn vốn huy động được sẽ giúp họ làm gì mà quên mất vấn đề thực sự là phải “lay động” được trái tim của mọi người.

Tengku Syamil, CEO và người sáng lập Skolafund, một công ty chuyên tư vấn gây quỹ cộng đồng tại Malaysia cho biết: “Các doanh nhân trẻ khởi nghiệp thường chỉ thể hiện rằng, “dự án kinh doanh của tôi nếu thành công sẽ thay đổi thế giới, nhưng tôi quá nghèo để bắt đầu bây giờ”. Trong khi, điều họ cần làm là sáng tạo để tự giới thiệu về bản thân, về sản phẩm, về ý nghĩa của dự án này với mọi người. Nhìn chung, nhiều người chưa biết cách để triển khai một chiến dịch hiệu quả”.
Nhanh chóng từ bỏ khi bị từ chối

Các hãng đầu tư tại châu Á có chung nhận định rằng, các dự án khởi nghiệp thất bại khi kêu gọi đầu tư thường có xu hướng biến mất. Những người sáng lập các dự án start up sẽ nhanh chóng bỏ cuộc, một phần vì khó khăn khi không đủ tiền để duy trì hoạt động, một phần vì không tìm cách cải tiến và nản lòng.

“Nếu bạn đang còn trẻ, chưa có gia đình, chưa có gì để mất, bạn vẫn có thể về sống với cha mẹ để tiết kiệm chi phí và huy động thêm vốn từ người thân. Nếu bạn đã đi làm, bạn có thể quay về làm công việc cũ và tìm cách để sản phẩm của mình trở nên thu hút hơn nữa. Vấn đề là bạn không dễ dàng bỏ cuộc”, Tim Chae, 25 tuổi, từng là người sáng lập nhiều dự án khởi nghiệp, hiện là thành viên của quỹ đầu tư 500 Starups cho biết.