Bài học vỡ lòng dành cho ai muốn làm việc cho một Startup: “Khi bạn gia nhập một doanh nghiệp startup, đừng hỏi mình ở vị trí, vai trò hay chức vụ nào. Hãy chuẩn bị sẵn sàng làm việc ở bất cứ vai trò gì, miễn là nó giúp công ty phát triển”.

Thành viên hội đồng quản trị mới nhất của Paytm, Ruchi Shanghvi là người chẳng xa lạ gì với các công ty có tăng trưởng cao chót vót. Với sơ yếu lí lịch có kinh nghiệm làm việc tại Facebook và Dropbox, Sanghvi chính là một tay lão làng ở Thung lũng Silicon. Cô cũng khá quen thuộc với các vấn đề mà doanh nghiệp startup mắc phải.

Đó là lí do Sanghvi bỏ việc ở Dropbox, công ty cuối cùng của cô vào cuối năm 2013. “Tôi đã ở trong thế giới startup trên 10 năm, luôn phải làm việc 24/7 và bây giờ tôi muốn bước lùi lại để quan sát những điều xảy ra xung quanh mình”, cô chia sẻ.

“Hiện vẫn còn những bộ tộc ăn thịt người ngoài kia.” Cô nói thêm. Sanghvi mang theo nhiều thùng carton chứa gạo, thuốc lá… dùng để thanh toán cho những người cô đi nhờ trong chuyến du lịch khám phá bản thân sau khi nghỉ Dropbox.

Cô cũng tranh thủ phát hiện và trau dồi một vài sở thích trong chuyến du lịch của mình. “Tôi có thêm sở thích mới là lướt sóng trong thời gian tôi ở Bali, bắt đầu tập yoga đều đặn hơn và chơi tennis.” Cô nói. Về phần công việc, cô vẫn chưa quyết định sẽ làm gì tiếp theo. “Nếu biết thì tôi đã làm rồi. Đây đúng là một câu hỏi đánh đố. Dù vậy tôi khá hứng thú với hệ gen và đang học thêm kiến thức về lĩnh vực này, thậm chí tôi đã nộp đơn ứng tuyển vào một vài công ty. Nhưng khá khó để tìm vị trí thích hợp vì tôi không có kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực sinh học phân tử. Tuy nhiên rốt cuộc tôi cũng đầu tư vào một vài công ty nghiên cứu hệ gen, chẳng hạn như Color.” Cô chia sẻ.

Sanghvi là một người yêu thích mạo hiểm. Sau khi tốt nghiệp Đại học Carnegie Mellon năm 2004, cô lên đường đến New York để làm công việc xây dựng thuật toán cho một công ty đầu tư chứng khoán phái sinh. Làm việc 100 giờ mỗi tuần trong một văn phòng vuông vức nhỏ xíu và không còn mấy thời gian dành cho nhiều việc khác đã làm thay đổi suy nghĩ của cô. Cô quyết định chuyển đến phía Tây mà không có công việc gì trong tay. “Thật khó khi bỏ việc mà không có việc khác trong tay.” Cô nói. “Vì là sinh viên có thị thực, nếu mọi chuyện không ổn, tôi sẽ phải quay về.” May mắn thay mọi việc đều suôn sẻ, điểm dừng chân đầu tiên của cô là Oracle và sau đó là Facebook.

Gia nhập Facebook

Khi Sanghvi đến phỏng vấn ở Facebook vào mùa hè năm 2005, văn phòng của mạng xã hội này chỉ là một nơi tạm bợ, nằm trên một nhà hàng Trung Hoa tại Palo Alto với vách tường đầy hình vẽ graffiti. Một bảng đen ở lối vào đăng quảng cáo tuyển dụng vị trí kỹ sư. Có rất nhiều người làm việc trong văn phòng và đa số họ là sinh viên. Cô nhớ rằng rất khó phân biệt ai đang làm việc và ai không.

Nhưng điều không lẫn vào đâu được chính là nguồn năng lượng tràn ngập khắp căn phòng. Ngày phỏng vấn đó, cô đến văn phòng vào buổi trưa và người phỏng vấn cô vẫn chưa có mặt. Một giờ sau, cuối cùng Mark Zuckerberg cũng tới, anh ta phỏng vấn cô trong vòng một tiếng rưỡi. “Anh ấy (Mark) hỏi tôi những câu đại loại như nếu bạn có thể mang theo hai vật khi leo lên đỉnh Everest, chúng sẽ là vật gì. Nhưng việc của anh ấy là giúp tôi không ngồi không nhàm chán.” Cô nói. Người phỏng vấn thật sự của cô đến 3 giờ chiều mới tới.

Kết quả của cuộc phỏng vấn là Sanghvi gia nhập Facebook trong vị trí nữ kỹ sư đầu tiên của công ty, nhưng vị trí đó khiến cô bị mắc kẹt. “Tôi không phiền hà gì vì thực tế không có nhiều phụ nữ trong lĩnh vực công nghệ để tìm nguồn cảm hứng.” Cô nói. “Tuy nhiên, người ta quên rằng, như tôi đã từng nói trong một bài viết về phát triển sự nghiệp, tôi đã kinh qua nhiều vị trí từ phát triển sản phẩm cho đến phó chủ tịch điều hành hoạt động tiếp thị và thậm chí là tuyển dụng.”
Sáng lập Cove

Sanghvi nghỉ việc ở Facebook năm 2010. Một phần là vì trực tiếp làm việc với các bộ phận sản phẩm, bảo vệ quyền riêng tư và các quy trình xử lý hồ sơ trong thời gian đầu khiến cô nhận ra niềm đam mê của mình bị lung lay bởi công việc nhàm chán. Một phần là vì ở tuổi 29 cô lo rằng mình đã quá trưởng thành và về sau, có thể cô không còn nghị lực hay đam mê như lúc này nữa.

“Tôi thấy hầu hết những người sáng lập Startup ở Thung lũng Silicon đều bắt đầu trong độ tuổi hai mươi”, cô nói. Sanghvi cùng chồng là Aditya Agarwal đồng sáng lập nên Cove vào đầu năm 2011. Công ty này đã được mua lại bởi Dropbox chỉ một năm sau đó và dĩ nhiên, bộ đôi này cũng chuyển việc theo cùng. Sau khi gia nhập Dropbox, Sanghvi trao đổi với tất cả mọi người trong doanh nghiệp về thách thức lớn nhất mà họ đang đối mặt.
Đó chính là tuyển dụng. Theo nhiều khía cạnh, cô chỉ ra rằng đây là một trong những bài học vỡ lòng cho những người muốn khởi nghiệp. “Khi bạn gia nhập một doanh nghiệp startup, đừng hỏi mình ở vị trí, vai trò hay chức vụ nào. Hãy chuẩn bị sẵn sàng làm việc ở bất cứ vai trò gì, miễn là nó giúp công ty phát triển.” Cô nói.

Kinh nghiệm cũng nhắc nhở cô rằng đừng bao giờ quan tâm đến bằng MBA. “Tôi nghĩ bạn học tập được nhiều nhất khi làm việc.” Cô nói “Ngoài ra, mọi việc còn phụ thuộc vào điều bạn muốn sau khi có được tấm bằng MBA. Nếu đó là thành lập một công ty hay giữ vai trò quản lý, tôi đều đã làm được. Sau khi làm việc ở hai công ty có chỉ số tăng trưởng cao vọt, tôi nghĩ kinh nghiệm là người thầy tốt nhất.”

Cổ phiếu của các doanh nghiệp này nếu bán thì các nhà đầu tư nước ngoài sẽ mua vì đây đều là những thương hiệu tốt, hấp dẫn nhà đầu tư. Và điều còn lại quan trọng đó là chúng ta sẽ bị mất đi thương hiệu Việt.

Cho rằng đây không phải là thời điểm thích hợp để thoái vốn các DN Nhà nước đang làm ăn hiệu quả, ông Đặng Thành Tâm – Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc và là Đại biểu Quốc hội đoàn TP.HCM nói với chúng tôi rằng, việc thoái vốn cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo không làm thất thoát vốn, tài sản của Nhà nước.

* Ông nhìn nhận thế nào về chủ trương thoái vốn tại 10 DN mà Chính phủ mới đưa ra?

Nhiều chuyên gia cho rằng trong thời điểm này cần ra sức thoái vốn, công chúng hóa các DNNN, song bán rẻ thì mất tài sản nhà nước thôi. Cũng do có quan điểm là khi thoái vốn, dù chỉ thu về một đồng nhưng công ty hoạt động hiệu quả hơn thì vẫn tốt hơn. Thực tế thì sau khi cổ phần hóa thì công ty nào cũng làm ăn tốt hơn, ngay cả tỷ lệ vốn Nhà nước nắm giữ chỉ còn ở mức thấp.

Thế nhưng nhìn sang Trung Quốc, khi IPO các DN thường chọn thời điểm cao để phát hành, chứ không chọn thời điểm thấp để phát hành. Cần lưu ý rằng, DNNN của mình nắm tài nguyên rất nhiều, nhưng giá trị tài sản lại không hiện lên sổ sách. Đơn cử như đất đai, tiền sử dụng đất đưa vào sổ sách, nhưng giá trị đất đai thường ghi bằng không, nên đôi khi phát hành, nhưng ẩn sau đó là tài sản rất lớn, như vậy thì mất tài sản nhà nước.

Do đó, phải tính toán và cân đối kỹ. Tôi đồng ý quá trình cổ phần hóa là tốt, giúp công ty hoạt động hiệu quả hơn, nhưng phải đảm bảo quyền lợi của Nhà nước, của nhân dân, tính toán cho hài hòa. Hiện có rất nhiều công ty, thuê đất ở TPHCM, Hà Nội, trong sổ sách là bằng không, nhưng giá trị thật đến vài nghìn tỷ. Đơn cử như Công ty Triển lãm Giảng Võ giá trị cổ phần của Nhà nước chỉ hơn 100 tỷ nhưng giá trị thực tế lớn hơn rất nhiều.

* Vậy theo ông đây có phải là thời điểm thuận lợi và thích hợp để SCIC (Tổng Công ty Đầu tư Kinh doanh vốn Nhà nước) bán được lời?

Tôi nghĩ đơn giản thời điểm này nhà đang nghèo, cần phải chi tiêu nhưng không có tiền nên buộc phải làm như vậy, chứ còn ai cũng biết là không nên. Việc phát hành trái phiếu gặp khó khăn, các khoản nợ tăng lên, nên buộc chúng ta phải lựa chọn một trong những biện pháp như vậy.

Trong những năm vừa rồi Chính phủ cũng cố chờ thị trường phục hồi nhưng chậm, mà chờ thì không biết bao giờ thị trường lên. Chờ mãi mà đi vay, nên có quan điểm là tốt nhất thoái vốn lấy tiền. Song nếu có thoái được vốn thì số tiền thu về cũng không được bao nhiêu ngàn tỷ so với chi tiêu ngân sách hiện nay.

Hiện nay cổ phiếu Vinamilk hay FPT đều là những cổ phiếu rất tốt. Bán thời điểm này thực sự rất là tiếc vì chưa thực sự cao. Nếu tôi có tiền tôi cũng mua ngay, tôi không có tiền nên phải chịu.

Cuối cùng là gì, nước ngoài sẽ mua thôi vì đây đều là những thương hiệu tốt nên họ đang cần mua ngay. Vừa rồi đã có mấy quỹ đăng ký mua rồi, mình sẽ bị mất thương hiệu Việt của mình thôi. Như Vinamilk là cổ phiếu “hot”, trong khi mua lẻ tẻ bên ngoài thì nhà đầu tư sợ thị trường tăng giá nên không mua được. Nên đây là thời cơ tốt cho các nhà đầu tư ngoại mua cổ phiếu của những DN này.

* Nếu như vậy thì phải chăng việc quyết định thoái vốn của Chính phủ tại các DN trên là sai lầm, thưa ông?

Trên quan điểm đầu tư tôi lấy ví dụ tại Singapore, cũng công ty quản lý vốn Nhà nước giống như SCIC, nhưng mô hình Temasek của họ rất tốt. Tức là để cho DN quản lý vốn, tài sản nhà nước này có chức năng như công ty, kinh doanh thực sự và tự nó hiểu, nhận thấy cái gì có lợi. Nhà nước giao nhiệm vụ cho nó, năm nay sẽ đem lại lợi tức bao nhiêu. Nhà nước là cổ đông và SCIC là công ty, quản lý vốn của DNNN. Nó có quyền mua và bán, nhưng phải trên cơ sở mang lại được lợi ích.

Tôi cho rằng, việc quản lý vốn Nhà nước không phải là bằng quyết định hành chính là bán ra hay mua vào, sẽ không hiệu quả. Quan điểm của tôi là giao nhiệm vụ rõ ràng để DN này kinh doanh, nộp ngân sách về cho Chính phủ được, mới là vấn đề. Bởi dùng lệnh hành chính, khi bán ra có thể xảy ra chuyện “nhắm mắt” bán cho xong, mất hết vốn Nhà nước, nhất là trong thời điểm thấp như hiện nay.

Vấn đề chính là thay đổi cách nghĩ, thay đổi tư duy và học tập ngay mô hình như của Singapore. Song cái khó bó cái khôn, do phát hành trái phiếu khó khăn, nguồn vốn thiếu, đành “nhắm mắt” như vậy nhưng mà liệu ta có thành công và bán được giá kỳ vọng hay không thì cũng chưa chắc.

Là một trong những người Việt Nam hiếm hoi được gặp gỡ thân mật với CEO Google, Hà Đông dù rất kiệm lời nhưng cũng không dấu nổi cảm xúc của mình, bằng dòng trạng thái trên Facebook cá nhân.

Ngày 22/12/2015, Nguyễn Hà Đông đã có cuộc gặp riêng với ông Sundar Pichai, một trong những người đàn ông quyền lực nhất Silicon Valley tại một quán nước vỉa hè, thuộc Hà Nội.

Không có nhiều thông tin về cuộc gặp chớp nhoáng này, nhưng trong tối muộn cùng ngày, Hà Đông đã nói một vài điều đến cuộc gặp này, trên tài khoản cá nhân:

“Đó là một vinh dự tuyệt vời, khi được gặp gỡ CEO Sundar Pichai của Google vào ngày hôm nay, ông ấy là một người đàn ông Ấn Độ tử tế và khiêm tốn. Chúng tôi đã nói chuyện với nhau về những gì mà các kỹ sư thường nói, đó là một cuộc trò chuyện tốt đẹp.

Mặc dù, chúng tôi không thể giúp nhiều về ngành công nghiệp phần mềm Việt Nam nói chung, nhưng ít nhất chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc chăm chỉ”.

Trong sự kiện, buổi nói chuyện giữa Sundar Pichai và cộng đồng doanh nhân, Startup Việt, Hà Đông cũng tham dự, nhưng không đặt câu hỏi mà chỉ chăm chú lắng nghe.

Trước đó, đầu tháng 12/2015, Nguyễn Hà Đông được cho là đã tạm thời nộp hơn 1,4 tỉ tiền thuế, từ số tiền thu được do kinh doanh các sản phẩm phần mềm cho Nhà nước, thông tin này được ông Nguyễn Quang Tiến, Phó trưởng ban Cải cách và hiện đại hóa – Tổng cục Thuế, Bộ Tài chính xác nhận trên báo chí.

Hà Đông vốn là người phát triển game Flappy Bird ra mắt vào tháng 5/2013, tựa game này đã gây sốt trên toàn thế giới và đứng đầu bảng xếp hạng game ăn khách trên App Store của Apple, trước khi Hà Đông gỡ Flappy Bird khỏi các kho ứng dụng của Apple và Google vào tháng 2/2014, trong cảm xúc đầy tiếc nuối của rất nhiều người hâm mộ.

Bill Gates nói rằng, nếu phải tóm tắt lịch sử trong vòng 1 câu nói, đó sẽ là: Cuộc sống đang tốt đẹp hơn – dù không phải đối với tất cả mọi người nhưng đa phần đều hưởng lợi ích từ sự phát triển này. Đó là nhờ năng lượng.

Trong buổi phỏng vấn vào thứ 2 vừa qua, Bill Gates đã cho thấy tầm nhìn rộng lớn của mình khi nói về mối liên quan giữa năng lượng sạch và nghèo đói.

Trong bức thư hàng năm được gửi tới thế hệ trẻ – tỷ phú Bill Gates đã đề cập đến câu chuyện về năng lượng khai thác và sự phát triển.

“Nếu phải tóm tắt lịch sử trong vòng 1 câu nói, đó sẽ là: Cuộc sống đang tốt đẹp hơn – dù không phải đối với tất cả mọi người nhưng đa phần đều hưởng lợi ích từ sự phát triển này. Đó là nhờ năng lượng.

Trong suốt hàng nghìn năm, con người đã đốt gỗ để lấy năng lượng. Cuộc sống của họ nhìn chung ngắn ngủi và khó khăn. Tuy nhiên khi bắt đầu sử dụng than đá vào khoảng những năm 1800, mọi thứ bắt đầu trở nên tốt đẹp hơn rất nhiều. Không lâu sau đó, điện, tủ lạnh, tòa nhà cao tầng, thang máy, điều hòa nhiệt độ, xe ô tô, máy bay và rất nhiều thứ khác xuất hiện tạo nên một cuộc sống vô cùng hiện đại”.

Như Gates đã chia sẻ với tờ Tech Insider, hiểu tầm quan trọng của năng lượng nghĩa là có thể mở ra bí ẩn về việc cuộc sống của con người đã trở nên tốt đẹp hơn như thế nào.

Gates nói: Khi cố gắng tìm hiểu lý do tại sao cuộc sống đã được cải thiện rất nhiều trong suốt hơn 300 năm qua – từ việc có tới 1/3 trẻ em bị chết khi chưa đầy 5 tuổi xuống còn 10% vào những năm 1990 và hiện tại tỷ lệ này đã giảm xuống còn 5%. Và tôi đã tự hỏi tại sao trong lịch sử trước đó, có rất nhiều người thông minh nhưng những tỷ lệ kể trên và tuổi thọ lại không thể thay đổi. Phải chăng đó là nhờ cách mạng công nghiệp?

Gates đã đề cập đến chuyên gia phân tích Vaclav Smil – tác giả cuốn sách “Making the Modern World: Materials and Dematerialization” và nhà lịch sử học David Christian – người tiên phong trong nghiên cứu về “Big History” như những người đã khiến ông ý thức được về sức mạnh của năng lượng.

“Thông qua bóng đèn, ô tô, con người có thể sử dụng nguồn lực thay thế (tương đương với hàng trăm người) để tạo ra thức ăn và các nguyên vật liệu như thép, nhựa và gỗ”.

Đó là lý do tại sao Gates nói rằng nếu muốn giúp nhiều người hơn thoát khỏi nghèo đói, sẽ cần đến năng lượng – và đó là năng lượng sạch.

Nếu phân loại Đầu tư và Đầu cơ đúng theo khái niệm của Warren Buffett, có lẽ nhiều nhà đầu tư sẽ không phải là nhà đầu tư thực sự.

Cách thực sự đơn giản phân biệt giữa đầu tư và đầu cơ là kiểm tra xem bạn có quan tâm ngày mai thị trường có mở cửa hay không.

Trên thị trường chứng khoán sẽ xuất hiện cả các nhà đầu tư và những người đầu cơ . Theo cách phân biệt thông thường, nhà đầu tư sẽ theo đuổi những khoản đầu tư có ít rủi ro hơn dựa trên những phân tích cơ bản.

Ngược lại, người đầu cơ thích những khoản đầu tư có lợi suất cao và rất dễ bước qua ranh giới giữa đầu tư và đánh bạc.

Tuy nhiên, nếu phân loại đúng theo khái niệm này, nhiều nhà đầu tư sẽ không phải là nhà đầu tư thực sự.

Trong một cuộc phỏng vấn mới đây với FCIC, Warren Buffett đã chỉ ra cách mà ông coi là “một bài kiểm tra thực sự” để phân biệt đầu tư và đầu cơ.

Buffett đã giải thích như sau:

“Cách thực sự đơn giản phân biệt giữa đầu tư và đầu cơ là kiểm tra xem bạn có quan tâm ngày mai thị trường có mở cửa hay không.

Khi tôi mua một cổ phiếu, tôi sẽ không bận tâm đến chuyện họ có đóng cửa thị trường chứng khoán trong một vài năm nữa hay không. Tôi quan tâm đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, quan tâm đến việc liệu doanh nghiệp ấy có mang lại lợi suất cho mình trong tương lai hay không.

Nếu quan tâm đến thị trường, tôi sẽ là người đầu cơ vì tôi quan tâm đến việc giá lên hay xuống trong phiên ngày mai. Thực sự thì bạn không thể biết chính xác giá có tăng hay không”.

FCIC hỏi Buffett ông định nghĩa như thế nào là “đầu cơ” và nhà đầu tư huyển thoại đã đưa ra một câu trả lời khá thú vị.

“Đó là một khái niệm rắc rối và phức tạp, giống như phim khiêu dâm và câu nói nổi tiếng về nó”.

(Cựu Thẩm phản tối cao Potter Stewart của nước Mỹ đã nổi tiếng với câu nói: khiêu dâm thật khó định nghĩa nhưng (tôi mà) nhìn thấy khiêu dâm thì biết ngay là khiêu dâm).

Tôi nghĩ rằng đầu cơ là khi bạn tập trung nhiều hơn vào diễn biến giá, chỉ chú ý đến biến động giá hàng ngày hay những yếu tố ngắn hạn như kết quả kinh doanh quý và việc tăng hay giảm cổ tức chi trả mà không quan tâm đến bản thân công ty”, Buffett nói.

Anh Mai Triều Nguyên, Giám đốc Trung tâm công nghệ di động Mai Nguyên, kinh doanh trong lĩnh vực điện thoại di động và công nghệ đã gần mười lăm năm qua nhưng chưa bao giờ tham gia vào cuộc chạy đua bành trướng hệ thống bán lẻ.

Tại mỗi giai đoạn thăng trầm của nền kinh tế, anh luôn tìm một thị trường ngách để đưa doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Đến nay, khi quyết định đầu tư vào điện thoại và công nghệ nghe nhìn cao cấp, ngách thị trường anh chọn dường như rất khó đi cho hầu hết các đối thủ cạnh tranh.

Gặp nhau ở quán cà phê quen thuộc gần hồ Con Rùa (TP. Hồ Chí Minh), Mai Triều Nguyên vẫn giản dị với trang phục quần jeans, áo sơmi như mọi ngày. Anh ngồi ở góc bàn quen thuộc, chỉnh sửa bài viết về các sản phẩm mới trên máy tính trước khi đăng lên website hoặc Facebook. Nhấp ngụm cà phê đã tan đá, anh nói: “Nhân viên đã làm rất tốt, nhưng tôi vẫn muốn cả bài viết và hình ảnh phải tốt hơn nữa mới thu hút được sự chú ý của khách hàng”.

* Sao anh không ngồi ở văn phòng làm việc cho yên tĩnh, tập trung?

– Nói ra nghe có vẻ khó tin nhưng thực sự tôi không có phòng làm việc riêng ở công ty. Một ngày làm việc của tôi bắt đầu ở nhà khi thức dậy. Sau đó tôi sẽ “ôm” máy tính ra quán cà phê quen thuộc để làm việc từ trưa đến chiều, kể cả ngày Chủ nhật. Ngồi ở đây tôi làm việc rất hiệu quả vì khi tập trung vào công việc thì tôi quên hết mọi thứ xung quanh.

Đây là thói quen của tôi trong nhiều năm qua, hầu hết bạn bè và khách hàng thân thiết đều biết. Nhân viên làm việc với tôi qua mạng xã hội Facebook hoặc các ứng dụng trò chuyện trực tuyến Viber, Skype. Thỉnh thoảng, tôi sẽ đến cửa hàng, ngồi cùng nhân viên để trao đổi công việc. Thậm chí tôi có thể ngồi ngay trong kho, phòng kinh doanh xem nhập hàng và làm việc với chiếc máy tính xách tay bỏ trên đùi.

Dù sống ở Sài Gòn hơn 20 năm nhưng đến nay, tôi thấy mình vẫn chỉ là anh chàng nhà quê, cả chất giọng Khánh Hòa mộc mạc không muốn thay đổi. Tôi nghĩ rằng bộ vest bóng bẩy không làm nên một doanh nhân thành đạt. Tôi không cảm thấy thoải mái khi mặc những bộ quần áo quá sang trọng. Tôi chỉ muốn học được nhiều kiến thức, kinh nghiệm từ cuộc sống và có nhiều sáng tạo, đổi mới trong công việc. Và phải có cá tính riêng của mình.

* Một người học về Công nghệ thông tin mà lại đam mê kinh doanh, anh có được cha mẹ truyền nghề từ gia đình?

– Ba tôi là giáo viên, mẹ là y tá, không phải người làm kinh doanh. Lúc mới vào Sài Gòn, ba tôi thường lo lắng là một đứa khù khờ, chậm chạp như tôi thì biết làm gì để sống. Tôi cũng không nghĩ mình hợp với kinh doanh nên chọn học ngành Công nghệ thông tin. Quyết định cùng bạn bè bắt tay vào kinh doanh trong lĩnh vực vi tính từ năm thứ ba đại học không phải vì tôi muốn làm giàu mà vì muốn thay đổi bản tính chậm chạp.

DN Mai Triều Nguyên: Si mê, liều mạng và khởi nghiệp
Doanh nhân Mai Triều Nguyên

* Bước chập chững khởi nghiệp này hẳn là gặp nhiều khó khăn?

– Lúc đó, tôi cùng một người bạn góp vốn để mở một cửa hàng vi tính nho nhỏ bán đĩa CD, thu mua và sửa chữa máy vi tính. Chúng tôi chắc chắn là gặp nhiều khó khăn vì chúng tôi chỉ là những anh sinh viên trẻ tuổi, nhưng nhờ “cần cù bù thông minh” nên cửa hàng nhỏ của tôi cũng có được chút thu nhập. Điều quan trọng hơn là tôi đã bớt chậm chạp và còn học được nhiều kiến thức thực tiễn hơn so với các bạn chỉ học ở trường lớp.

Chuyện làm ăn có vẻ thuận lợi nên sau đó, tôi cùng bốn người bạn khác hùn vốn mở một cửa hàng kinh doanh điện thoại cũng khá lớn thời đó. Thật không may, lần “làm ăn lớn” này gặp thất bại thảm hại. Sau sáu tháng hoạt động thì cửa hàng phải đóng cửa vì lỗ nặng. Trong khi các cổ đông khác đều từ bỏ kinh doanh điện thoại di động, tôi vẫn cố gây dựng lại cửa hàng một mình.

* Thất bại lớn như vậy không làm anh thất vọng sao, sao anh không chuyển hướng đầu tư?

– Thật ra lúc đó là bước đường cùng, tôi chỉ có thể bước tiếp chứ không còn đường lui. Tôi đã phải mượn sổ đỏ căn nhà của ba mẹ, vay ngân hàng 300 triệu đồng để có tiền giải quyết hậu quả thất bại và tiếp tục kinh doanh. Trong tôi hầu như không có gì ngoài niềm tin, giúp tôi vực dậy cửa hàng.

Tôi có tầm nhìn ngắn hạn trong ngành công nghệ nhưng quyết định đầu tư cũng giống như một canh bạc. Lúc đó, tôi nghĩ lần này mà thất bại nữa có lẽ tôi đi… bụi luôn. Ba tôi vốn đã không đặt nhiều tin tưởng ở cậu con trai út, nay thấy tôi thất bại, lại càng lo lắng hơn. Mỗi lần về nhà đối diện với ánh mắt của ông, tôi cảm thấy áp lực đến nỗi mặt mày tái xanh vì sợ. Thời điểm đó, tôi hay nán lại cửa hàng vài ba ngày liền để không phải gặp ông. Ngày tôi trả hết nợ ngân hàng, mang sổ đỏ về nhà là ngày tôi hạnh phúc nhất cho bước đường khởi nghiệp của mình.

Thật may, lần đầu tư này thành công nhờ những ý tưởng xuất hiện đúng lúc. Tôi chọn cung cấp dịch vụ cho khách hàng mua điện thoại di động như tải game, hình nền, ứng dụng, nhạc chuông, video… và sau đó là việc tạo lập một website chuyên mua bán điện thoại. Thời điểm đó, cửa hàng của tôi đã thu hút đông khách hàng đến nỗi có lúc tôi phải chạy ra ngoài để… trông xe. Nhưng chỉ một thời gian sau, khi thị trường điện thoại di động trở thành cơn sốt thì mảng dịch vụ này không còn “ăn khách” như trước.

* Chọn kinh doanh mảng điện thoại cao cấp như Mobiado, Vertu có phải là hướng đi quá khó vì lượng khách hàng phân khúc này rất ít?

– Bản thân tôi mê những món hàng độc đáo, số lượng ít nhưng giá trị lớn và phải chấp nhận “tiền nào của nấy”. Một chiếc tai nghe hay một chiếc loa nhỏ giá mười mấy triệu đồng hẳn đó là tác phẩm công nghệ không phổ biến. Khi mua nhà cũng vậy, tôi chỉ chọn những căn hộ ngay trung tâm thành phố. Những căn biệt thự quận 2, quận 7 tuy có kiến trúc “lấp lánh” nhưng những khu vực này quỹ đất còn khá rộng nên sẽ tạo ra khủng hoảng dư thừa. Hơn nữa, tôi không muốn mất thời gian cho việc di chuyển, kẹt xe.

Sau nhiều năm kinh doanh tôi nhận thấy độ lớn thị trường ngách mà tôi chọn không hề nhỏ. Dù không có báo cáo nào thể hiện con số tăng trưởng của thị trường này, nhưng khi nhìn vào tốc độ gia tăng số lượng người giàu Việt Nam, các khoản chi tiêu cho hàng xa xỉ vẫn tăng cao, bất chấp giai đoạn khủng hoảng kinh tế kéo dài trong thời gian qua.

Nhóm người giàu mới nổi của Việt Nam tăng nhanh thứ ba châu Á, chỉ sau Ấn Độ và Indonesia. Người giàu có nhu cầu sở hữu những chiếc điện thoại giá hàng trăm triệu để thể hiện đẳng cấp. Thời điểm năm 2008-2009 là thời kỳ rộ lên cơn sốt đất và chứng khoán nên người kiếm tiền rất nhanh, vì thế việc chi tiêu mua sắm điện thoại siêu sang cũng dễ dàng hơn. Còn nhớ đây là giai đoạn chúng tôi kinh doanh điện thoại Vertu, Mobiado rất “ngon”.

Nhưng đôi khi, kiên định chiến lược kinh doanh hàng chính hãng cũng khiến tôi… lao đao. Như thời điểm điện thoại iPhone bắt đầu xuất hiện trên thị trường, doanh thu của cửa hàng sụt giảm lớn do tư tưởng chỉ kinh doanh hàng chính hãng trong khi điện thoại iPhone lại không có nhà phân phối chính hãng tại Việt Nam. Đổi lại, tôi có được sự tôn trọng từ các hãng điện thoại lớn. Mặt khác, người dùng cũng có niềm tin với sản phẩm ở cửa hàng của tôi. Muốn mua điện thoại cao cấp và chính hãng, người ta nghĩ ngay tới Mai Nguyên

* Tại sao không đa dạng hóa phân khúc như các cửa hàng Thegioididong hay Viễn Thông A để việc kinh doanh thuận lợi hơn?

– Chúng tôi đã định hình thương hiệu “luxury” trong suy nghĩ của người tiêu dùng lâu nay nên việc đa dạng phân khúc có lẽ là điều bất khả thi. Cũng như người muốn mua chiếc máy nghe nhạc nhỏ thường ít khi nghĩ đến các trung tâm điện máy lớn như Nguyễn Kim. Mọi người khi muốn mua điện thoại tầm trung hoặc hàng xách tay, người ta thường không nghĩ đến cửa hàng của tôi.

Tuy nhiên, do mức giá quá cao, nên sức mua của các mẫu điện thoại siêu sang không phải lúc nào cũng sôi động, trong khi đó cơn sốt smartphone, dẫn đầu bởi Apple ngày càng lấn át thị phần điện thoại. Hơn nữa, sự cạnh tranh trong lĩnh vực này ngày càng trở nên gay gắt hơn.

Trước đây, thị trường chỉ có một vài thương hiệu, người dùng chỉ có thể mua Nokia, Motorola hay các nhà sản xuất khác. Tuy nhiên, hiện tại quy mô thị trường đã thay đổi, khách hàng ngày càng đòi hỏi nhiều hơn, đồng thời thị trường ngày càng cạnh tranh gay gắt, đặc biệt trong phân khúc điện thoại thông minh.

Bên cạnh việc được đầu tư bài bản từ hệ thống quản trị đến tài chính, thậm chí có sự tham gia của các chiến lược gia ngoại… các doanh nghiệp lớn luôn được các nhà sản xuất o bế và dành nhiều ưu đãi. Các cửa hàng nhỏ lẻ chắc hẳn sẽ phải thu hẹp dần quy mô. Và nếu đứng ngoài xu hướng, doanh nghiệp của tôi có thể sẽ chết. Nên tôi đã thay đổi chiến lược, kinh doanh các dòng smartphone của Apple, Samsung, Sony, HTC, LG… đồng thời kinh doanh cả mảng công nghệ nghe nhìn lấy smartphone làm trung tâm kết nối như tivi, loa, tai nghe…

Trong đó, loa di động và tai nghe là các sản phẩm được chú trọng, với nhiều thương hiệu nổi tiếng như Sony, JBL, Harman/Kardon, AKG, Bose, B&O, Sennheiser,… Các sản phẩm này có mức giá từ vài trăm ngàn đồng cho đến vài chục triệu đồng một thiết bị.

Có thể nói chúng tôi đang chọn một ngách rất nhỏ, tập trung vào việc kinh doanh sản phẩm độc lạ, ít đụng hàng và tạo ra sự khác biệt. Có nhiều hãng đòi hỏi rất khắt khe về quy cách trưng bày, gian hàng, đèn trang trí… cho đến trình độ nhân viên bán hàng, tất cả đều phải đúng quy chuẩn.

* Ngoài đam mê, điều gì khiến anh quyết định kinh doanh mạo hiểm như vậy?

– Người ta cho tôi là đầu tư mạo hiểm, tôi lại nghĩ mình đang đón đầu xu thế. Nhờ có cơ hội tiếp xúc với nhiều hãng công nghệ, bám theo họ, tôi thấy được xu hướng tiêu dùng trong tương lai gần. Công nghệ thay đổi từng ngày, không biết ngày mai thị trường có gì thì sẽ đi sau, khó đáp ứng được nhu cầu của khách hàng. Tôi dự đoán xu hướng sắp tới là người ta sẽ chọn những chiếc tai nghe, loa kích thước nhỏ.

Đến với cửa hàng của tôi, mọi người sẽ có thể trải nghiệm, dùng thử tối đa các sản phẩm công nghệ. Có gần như đủ hết các thương hiệu và kiểu dáng khác nhau của thế giới loa, tai nghe cho smartphone được bày sẵn ở đây. Ngay khi vào cửa hàng, mọi người sẽ nhìn thấy khu vực trưng bày những sản phẩm tai nghe, loa của hãng Sony, Bose, JBL, B&O… Khách hàng có thể lấy điện thoại ra thử ngay chiếc loa thông minh hay chiếc tai nghe mới nhất. Tất cả sản phẩm đểu đã được để sẵn đó, có cắm điện để mọi người có thể thử ngay.

* Hẳn là anh đang rất tự tin với bước đầu tư mới của mình?

– Đúng vậy, tôi biết tôi đang đi đúng hướng và đúng đam mê, dù làm người tiên phong bao giờ cũng gặp nhiều rủi ro. Tôi nghĩ mình được như ngày hôm nay là nhờ ham học hỏi và chịu khó quan sát. Từ những ngày còn là sinh viên, tôi đã đọc báo về công nghệ rất nhiều. Cầm tờ báo Echip hoặc PC World trong tay là tôi cảm thấy vô cùng sung sướng. Nghe tin ở đâu có triển lãm, hội thảo về công nghệ là tôi tìm đến xem ngay. Các buổi triển lãm công nghệ thường tổ chức ở trong các khách sạn lớn, tôi vẫn đi xe đạp đến dự. Nghĩ lại, tôi thấy mình cũng khá liều! Đi đến buổi triển lãm hoặc có dịp tham quan các cửa hàng công nghệ ở nước ngoài, tôi thường quan sát rất kỹ cách người ta décor, sắp xếp sản phẩm để người xem “choáng ngợp”.

Đến nay, tôi vẫn đọc báo về công nghệ và theo dõi hoạt động của các hãng công nghệ trên các mạng xã hội hằng ngày. Tôi thường không muốn bỏ lỡ bất cứ thông tin mới nào nên thường thức đến 1-2 giờ sáng. Tôi thích đọc các trang web công nghệ nước ngoài và học tiếng Anh chuyên ngành từ những trang này. Tuy nhiên, nghe nói tiếng Anh của tôi chỉ “đủ dùng”.

* Tiếng Anh chỉ “đủ dùng” mà anh đã làm việc rất thành công với nhiều hãng công nghệ lớn trên thế giới, thật khó tin…

– Tôi không thể nghe nói lưu loát nhưng có thể tạm nghe nói được. Ngày trước, tôi đâu được học tiếng Anh một cách đàng hoàng. Đến khi làm việc với các đối tác nước ngoài, tôi mới thấy đó là một bất lợi lớn. Tôi thường “chữa cháy” bằng cách lâu lâu kiếm các giáo viên người nước ngoài học trong quán cà phê, từ đó cải thiện dần khả năng nghe nói. Còn phần đọc hiểu thì tôi tạm ổn nhờ đọc báo, web, trao đổi thư điện tử…

* Trên trang cá nhân anh thường đăng những giới thiệu, đánh giá về công nghệ mới, đây có phải là một cách quảng cáo cho sản phẩm anh bán?

– Tôi muốn cho bạn bè, người cùng sở thích cái nhìn toàn diện hơn về công nghệ mới để họ nắm và có lựa chọn phù hợp. Tôi cũng dùng sản phẩm của nhiều hãng để biết trải nghiệm người dùng như thế nào chứ không chỉ những thương hiệu mình thích. Điều này giúp tôi có được bức tranh toàn cảnh về sản phẩm công nghệ thế giới. Khi bạn bè nhờ tôi tư vấn trong việc chọn sản phẩm công nghệ, tôi cũng sẽ giúp một cách nhiệt tình dù họ có chọn sản phẩm của cửa hàng tôi hay không.

* Đầu tư toàn hàng chất lượng cao với số vốn lớn, vợ anh có bao giờ không đồng tình với quyết định của chồng?

– Có chứ. Thật may là tôi có một người vợ nhạy bén và tâm lý như cô ấy. Người ta nói: “Sau lưng người đàn ông thành đạt luôn có bóng dáng người phụ nữ”. Câu này với tôi là rất đúng. Vợ tôi là phụ tá đắc lực cho chồng trong công việc, trông coi chi tiêu, xuất nhập hàng hóa. Cô ấy cũng là “cái thắng” kìm hãm tôi khi tôi đầu tư quá tay. Với những người mê công nghệ như tôi rất dễ bị “dụ” khi nghe quảng cáo hấp dẫn. Nếu không có người kìm lại chắc chắn tôi sẽ đầu tư không có điểm dừng.

Bạn bè thường nói rằng chưa từng gặp ai si mê và “liều mạng” cho niềm đam mê của mình như tôi. Quả thật tôi thấy rất “sướng” khi tìm thấy được những đồ công nghệ hợp nhãn và tôi muốn chia sẻ cái sướng đó với những ai có cùng đam mê. Tôi là tay ngang trong kinh doanh, vừa làm vừa góp nhặt kiến thức, kinh nghiệm.

Tôi đang tập trung cho một hướng đi mới, đó là đầu tư một cửa hàng công nghệ nghe nhìn hiện đại. Đây giống như là một bước khởi nghiệp mới và cũng là ngã rẽ đam mê, thời trẻ tôi chưa làm được vì chưa đủ chín chắn. Bài toán xoay vòng vốn rất khó, không phải ai cũng “chơi” được. Trong đại dương đỏ thì con đường xanh của tôi có vẻ hiếm có người đi cùng. Mặc dù vậy, tôi vẫn tiến từng bước chậm mà chắc và kiên trì với con đường mình đã chọn.

Trước thềm đối thoại giữa Thủ tướng với doanh nghiệp, doanh nhân Nguyễn Tuấn Quỳnh cho rằng nhu cầu được đào tạo, chỉ dẫn của người khởi nghiệp kinh doanh là rất lớn, nhưng những án phạt, thậm chí truy tố lại là điều chờ đợi họ thường xuyên hơn.

Pháp lý khi khởi nghiệp & những điều cần lưu ý / Muốn khởi nghiệp, cần phải hiểu biết pháp luật

Cuối tuần này, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ có cuộc đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp tại TP HCM. Trước cuộc gặp, ông Nguyễn Tuấn Quỳnh, Phó chủ tịch thường trực Hội Doanh nhân trẻ thành phố đã có những chia sẻ về tâm tự, nguyện vọng của giới doanh nhân.

Kinh nghiệm thế giới cho thấy để nền kinh tế phát triển mạnh, quốc gia cần ít nhất đội ngũ doanh nghiệp tương đương trên 2% dân số. Theo tỷ lệ này, Việt Nam cần tối thiểu 2 triệu doanh nghiệp hiệu quả, trong khi chúng ta mới chỉ có khoảng 400.000 doanh nghiệp đang hoạt động… Vì vậy, việc xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia khởi nghiệp là vấn đề sống còn.

Những ngày gần đây, là một doanh nhân, tôi có cảm xúc vui buồn lẫn lộn. Vui vì cảm nhận được quyết tâm của những người lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước trong việc nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy phong trào khởi nghiệp. TP HCM, Đồng Tháp, Bến Tre… là những địa phương chọn khởi nghiệp là trọng tâm trong chương trình hành động.

Doanh nhân được lãnh đạo gần gũi, lắng nghe nhiều hơn. Thời điểm sau Tết, tôi được gặp và trao đổi thân tình với lãnh đạo Thành phố. Câu chuyện không dừng lại là giải quyết khó khăn hiện tại của doanh nghiệp mà là sự hiệu triệu cùng chung tay xây dựng TP HCM hiện đại, nghĩa tình cũng như sự cam kết đồng hành của lãnh đạo Đảng và chính quyền thành phố.

Tôi còn nhớ một chiều muộn tại UBND TP HCM, Chủ tịch Thành phố Nguyễn Thành Phong và Giám đốc Sở Kế hoạch Đầu tư – ông Sử Ngọc Anh đã dành hơn 2 giờ để trao đổi với Thường trực Hội Doanh nhân trẻ về các vấn đề xoay quanh chuyện khởi nghiệp.

Một tư tưởng nhất quán là tinh thần khởi nghiệp không chỉ dừng ở những bạn trẻ đang chập chững vào đời và thành lập công ty mà những doanh nghiệp đang tồn tại, thậm chí đã có vị trí vững chắc trên thị trường cũng cần phải có. Tinh thần khởi nghiệp sẽ giúp cho doanh nghiệp luôn đổi mới, sáng tạo và vươn đến những tầm cao mới.

Lãnh đạo thành phố cũng nhìn nhận sẽ phải đào tạo tinh thần khởi nghiệp cho đội ngũ công chức, viên chức có liên quan để họ thấu hiểu, đồng cảm và hỗ trợ thiết thực cho doanh nhân. Trong cuộc họp này, tôi đã đề nghị, nên đưa môn học “Kinh doanh cơ bản” vào chương trình đào tạo từ lớp 6. Học sinh Việt Nam nên được làm quen với các khái niệm kinh doanh cơ bản từ nhỏ và điều này sẽ giúp hình thành tư duy kinh doanh trong thế hệ trẻ.

Tôi nghĩ rằng, việc hỗ trợ khởi nghiệp cần bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhất. Cụ thể, hãy giúp đỡ những “kẻ khởi nghiệp khù khờ” bằng việc đơn giản hóa các thủ tục, đơn giản hóa các loại giấy phép. Hãy chỉ bảo tận tình doanh nhân khởi nghiệp bằng các khóa đào tạo về quy định, luật thay vì “đòn roi” với những biên bản phạt hành chính với số tiền “cắt cổ” thậm chí truy tố như trường hợp chủ quán Xin Chào.

Khi nói về khởi nghiệp, tôi không chỉ nghĩ đến việc làm sao giúp thanh niên mở công ty mà điều quan trọng nhất là tạo điều kiện để những doanh nghiệp đang hoạt động có thể kinh doanh hiệu quả. Vì doanh nghiệp hôm nay là hình ảnh tương lai của khởi nghiệp. Vì vậy, rất cần sự quan tâm và quyết tâm của chính quyền, ban ngành các cấp.

Tôi có cảm giác buồn khi nhận thấy tinh thần hỗ trợ doanh nghiệp dường như chỉ mới có ở cấp lãnh đạo cao nhất. Ở bộ máy bên dưới, vẫn còn nạn quan liêu, cửa quyền và vòi vĩnh, tham nhũng, làm nản chí nhiều doanh nhân và gây tác động xấu đến môi trường kinh doanh.

Có nhận định cho rằng thời gian qua, môi trường đầu tư kinh doanh nước ta còn nhiều hạn chế, cải thiện còn chậm, ảnh hưởng đến thu hút đầu tư, hiệu quả sản xuất kinh doanh và sức cạnh tranh.

Để cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, Chính phủ đã ban hành và chỉ đạo thực hiện quyết liệt Nghị quyết số 19 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tập trung cải cách thủ tục hành chính trong các lĩnh vực về thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội, cấp phép xây dựng, đất đai, thành lập, giải thể, phá sản doanh nghiệp, thủ tục đầu tư, tiếp cận điện năng…

Tuy nhiên, để thực hiện những thay đổi, cải cách này thì không ai khác, chính là đội ngũ công chức viên chức phải thực hiện. Qua khảo sát của cá nhân tôi, không thể có một nền kinh tế phát triển ổn định, bền vững nếu như đội ngũ công chức viên chức của quốc gia đó yếu kém và thiếu chuyên nghiệp.

Tôi thường nghe những lời than phiền của doanh nhân, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài về thủ tục hành chính rườm rà, bất cập, không rõ ràng, làm xấu đi môi trường đầu tư… Tuy nhiên, lờ mờ đằng sau những trở ngại đó, chính là những gương mặt của các công chức, viên chức.

Tôi nghĩ rằng, trong giai đoạn hiện nay, công chức viên chức đang giữ vai trò quan trọng nhất trong việc xây dựng, ban hành những cơ chế quản lý kinh tế phù hợp và cũng là người tổ chức triển khai những chính sách đó vào cuộc sống. Vì vậy, xây dựng đội ngũ này có tâm, có tầm đang là nhiệm vụ trọng tâm và cũng là trách nhiệm của người đứng đầu Chính phủ.

5 năm sau khi tiếp quản Apple từ Steve Jobs, Tim Cook chia sẻ về những trải nghiệm mà ông có trên chiếc ghế giám đốc điều hành trong một cuộc phỏng vấn với tờ Washington Post.

CEO Tim Cook chia sẻ về sai lầm của bản thân, tương lai của Apple và việc tìm lời khuyên từ những nhân vật như nhà đầu tư Warren Buffett và phóng viên truyền hình Anderson Cooper của CNN. Dưới đây là vài điểm nhấn trong bài phỏng vấn mới nhất của ông.

Dù khá kín tiếng về những sản phẩm mà gã khổng lồ công nghệ Apple sẽ giới thiệu trong tương lai, nhưng Tim Cook tiết lộ Apple đang tích cực nghiên cứu công nghệ thực tế ảo (AR), vốn được ứng dụng trên trò chơi Pokemon Go gây sốt trong thời gian gần đây.

“Tôi nghĩ AR vô cùng thú vị và là loại công nghệ cốt lõi. Vì vậy, đây chính là công nghệ mà chúng tôi đang nghiên cứu, phát triển”, CEO Apple nói. Tuy nhiên, ông Cook tránh câu hỏi về dự án liên quan đến ô tô mà Apple cho rằng sẽ hiệu quả, song ông cũng cho biết công ty đang chi mạnh cho công tác R&D nói chung.

“Chúng tôi đẩy mạnh R&D vì chúng tôi đang đầu tư rất mạnh vào tương lai, cả vào các dòng sản phẩm hiện tại lẫn những sản phẩm chưa được nhìn thấy”, CEO Apple chia sẻ.

Tim Cook đã mắc vài sai lầm
CEO Apple cũng nói đến thành công của mình trong 5 năm điều hành doanh nghiệp, chẳng hạn như việc mở rộng các dòng sản phẩm iPhone. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận một số quyết định sai lầm về sản phẩm và tuyển dụng.

Cụ thể, đó là ứng dụng bản đồ Apple Maps và việc tuyển ông John Browett, cựu giám đốc điều hành hãng Dixons, vào công ty. “Tôi đã thuê nhầm người cho vị trí bán lẻ ngay từ đầu. Đây rõ ràng là sai lầm. Tôi sẽ không nói bất cứ điều gì xấu về anh ấy. Anh ta không phù hợp với văn hóa công ty”, ông Cook nói.

Tim Cook đã đưa ra một quyết định tuyển dụng quan trọng kể từ khi trở thành CEO là bổ nhiệm John Browett làm trưởng bộ phận bán lẻ của Apple. John Browett là sự lựa chọn quá tệ hại. Ông ta bị quy kết là ‘tội đồ’ của Apple và đã nhanh chóng bị sa thải.

CEO là loại công việc đơn độc
Sau khi thừa nhận những sai lầm đã mắc phải khi phát triển bản đồ Apple Maps và chọn sai người đứng đầu bộ phận bán lẻ, Cook cho biết đôi khi ông thấy đơn độc trong công việc. Chia sẻ những khía cạnh khác nhau của việc vận hành doanh nghiệp lớn như Apple, ông cho rằng đây là “công việc tốt nhất trên thế giới” nhưng cũng nhắc đến một số phần khó khăn hơn.

“CEO là một công việc đơn độc. Câu nói “việc làm CEO là cô đơn” chính xác trên rất nhiều phương diện. Tôi không tìm kiếm sự cảm thông. Nhưng bạn phải thừa nhận rằng bạn có những ‘điểm mù’. Bạn vừa được ca ngợi, vừa bị chỉ trích và thái cực cảm xúc thì cực, cực rộng. Tất cả mọi thứ có thể xảy ra trong một ngày. Da tôi trở nên dày hơn sau tháng 8/2011”, Cook nói.

Xin lời khuyên từ CEO Goldman Sachs, nhà đầu tư Warren Buffett
Trong công việc CEO đơn độc ấy, Tim Cook từng phải tìm sự giúp đỡ khi Quốc hội Mỹ triệu tập ông để giải trình các cáo buộc Apple trốn thuế năm 2013. Lúc đó, ông tìm đến cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton và Giám đốc điều hành ngân hàng Goldman Sachs – ông Lloyd Blankfein.

Khi chia cổ tức cho cổ đông, Cook cho hay mình tìm đến huyền thoại đầu tư Warren Buffett. Và khi quyết định thừa nhận là người đồng tính, Cook đã nói chuyện rất nhiều lần với nhà báo Anderson Cooper của hãng tin CNN – người từng công khai giới tính thật của mình vào năm 2012.

Con đường tới Phố Wall – và sau đó là thế giới truyền thông xã hội – của Jenny Tạ là một bất ngờ đầy thú vị, thể hiện khát vọng chinh phục ước mơ của một nữ doanh nhân gốc Việt tại Mỹ.

Tuy gia đình có hoàn cảnh rất khó khăn nhưng ngay từ khi còn nhỏ, “nàng lọ lem Phố Wall” đã dần nuôi dưỡng ý chí và mạnh mẽ vươn lên làm giàu từ hai bàn tay trắng. Và nay, bà đã trở thành một trong những triệu phú gốc Việt nổi danh tại Mỹ, vẫn luôn hướng về quê hương và tự hào mang trong mình dòng máu Việt Nam.

Jenny Tạ sinh ra và lớn lên trong gia cảnh nghèo khó, cha là tù nhân chiến tranh ở Việt Nam nên mẹ của bà phải một mình bươn chải nuôi hai con khôn lớn. Khi Jenny Tạ mới 5 tuổi, bà cùng mẹ và anh trai chuyển tới sống ở Hồng Kông một thời gian và định cư ở Mỹ 3 năm sau đó. Tại Mỹ, ba mẹ con sống bằng tiền trợ cấp phúc lợi xã hội nên mọi nhu yếu phẩm đều là những thứ vô cùng xa xỉ. Cô bé Jenny khi ấy mới hơn 10 tuổi nhưng đã có suy nghĩ rất chín chắn, tự nhủ sẽ phấn đấu học tập chăm chỉ để có một công việc kiếm thật nhiều tiền giúp mẹ và anh trai. Có thể nói, khát vọng làm giàu của Jenny Tạ đã dần được hun đúc từ chính những ngày đầu tiên ấy.

Khi lên Đại học, vì chỉ muốn học ngành nào đơn giản và có thể kiếm được tiền ngay nên Jenny Tạ đã quyết định theo học ngành hệ thống thông tin lúc đó đang là “mốt”. Thế nhưng, công việc đầu tiên của bà lại liên quan tới tài chính. Và phải đợi tới… 18 năm sau, bà mới có cơ hội sử dụng khối kiến thức đã học tại trường Đại học khi quyết định bước vào lĩnh vực truyền thông xã hội vào năm 2013.

Ngay từ nhỏ, Jenny Tạ đã không được hưởng cuộc sống đầy đủ như bao người khác. Cũng chính vì thế, việc đến đất Mỹ đã cho bà một góc nhìn mới mẻ và khát vọng làm giàu luôn cháy bỏng. Ngay khi tốt nghiệp trung học, Jenny Tạ đã vạch rõ con đường tương lai của mình: Trở thành một nhà kinh doanh.

Năm 21 tuổi, với tấm bằng Hệ thống thông tin và tài chính, Jenny Tạ được mời vào làm tại Công ty Chứng khoán Shearson Lehman danh tiếng. Chứng kiến dòng tiền khổng lồ giao dịch tại Phố Wall mỗi ngày, Jenny Tạ khao khát mở một công ty chứng khoán của riêng mình. Vì thế, bà đã học thêm bằng Thạc sỹ Quản trị kinh doanh, trải nghiệm ở nhiều công ty chứng khoán khác nhau, và cuối cùng thành lập công ty của riêng mình vào năm 25 tuổi.

Không lâu sau khi thành lập công ty chứng khoán Vantage Investments, thất bại nhanh chóng tìm đến. Do tuổi đời và kinh nghiệm thương trường còn ít, bà liên tục thua lỗ vài chục ngàn USD mỗi tháng và buộc phải cầu cứu đến mẹ. Với 100.000 USD mượn của mẹ đồng thời rút kinh nghiệm từ những khoản thua lỗ, Jenny Tạ đã bình tĩnh và sáng suốt hơn trong phân tích thị trường.

Chỉ 2 tháng sau, tình thế bắt đầu đổi chiều. Thị trường dần được cải thiện theo hướng tích cực, và sau đó không lâu, bà đã trả hết cả vốn lẫn lãi cho mẹ. Năm 2001, Jenny Tạ quyết định bán Vantage Investments ở thời điểm thành công nhất và thu về khoản lời hàng triệu đô. Chỉ 3 năm sau, bà tiếp tục thành lập và điều hành công ty Chứng khoán Titan, và rồi chỉ trong nửa năm đã được mua lại với mức giá “không thể chối từ”. Lúc này, tổng số tài sản của Jenny Tạ đã lên tới 250 triệu USD.

Bà chia sẻ, “Tôi đã hứa với mẹ rằng sẽ lấy bằng cử nhân Hệ thống thông tin 4 năm trước khi lập gia đình. Thế nhưng tôi chỉ mất 3 năm rưỡi để thực hiện điều đó. Tôi đã giữ đúng lời hứa với mẹ, thậm chí trở thành triệu phú khi mới 27 tuổi”. Quả thực, với 2 công ty chứng khoán tự tay gây dựng, bà đã thu về những khoản lợi nhuận kếch xù chỉ trong vài năm. Ở tuổi 29, bà cho biết mình đã kiếm đủ tiền để “nghỉ hưu sớm” và sống an nhàn. Thế nhưng, người phụ nữ này vẫn chưa dừng lại, bởi bà chính là con người của công việc.

Thành công của Jenny Tạ không dừng lại ở đó khi mới đây, bà đã có một cuộc lấn sân đầy ngoạn mục sang mảng truyền thông xã hội. Năm 2013 đánh dấu một bước ngoặt lớn của người phụ nữ nhiều hoài bão này khi bà quyết định “dấn thân” vào thị trường mạng xã hội bằng việc thành lập Sqeeqee.com, công ty đầu tiên trên thế giới khai sinh ra khái niệm Social Networthing™.

Nói đơn giản, đây là một mạng xã hội giúp mọi người kết nối và tìm kiếm lợi nhuận. Ý tưởng táo bạo này đang được người sử dụng tại Mỹ hào hứng đón nhận. Sqeeqee.com bao gồm hàng chục tính năng của những trang web nổi tiếng như Google, Facebook, Amazon, Ebay, YouTube… và kết nối chúng lại thành một nền tảng đa chiều. Chỉ cần một mật khẩu đăng nhập là người dùng có thể lập tức kết nối với hàng triệu người, triển khai việc mua bán, đồng thời chia sẻ hình ảnh hay video với cả thế giới. Hiện tại, Sqeeqee.com là công ty được đánh giá có giá trị không dưới 1 tỷ USD.

Khi được hỏi lý do vì sao lại bước chân vào thị trường vốn đang đầy rẫy những cái tên “sừng sỏ”, Jenny Tạ chia sẻ: “Trong sự bùng nổ của truyền thông xã hội hiện nay, tôi nhận thấy trong hàng tỷ đô doanh thu quảng cáo khổng lồ hàng năm, chưa có một kênh truyền thông xã hội nào thực sự quan tâm đến việc chia sẻ lợi nhuận cho người sử dụng trực tuyến. Đây là một thiếu sót quá lớn, vì vậy tôi đã sáng lập công ty Sqeeqee.com để khởi động phong trào Social Networthing™ giúp người dùng có những lợi tức riêng khi tham gia kênh truyền thông này”.

Sự ra đời của Sqeeqee.com cũng hết sức tình cờ. Vào năm 2010, khi Facebook và Twitter đang dần phổ biến, Jenny Tạ quyết định mình phải là một phần của sự bùng nổ mạng truyền thông xã hội này. Suy nghĩ này lóe sáng khi bà đang… tập thể dục tại nhà riêng ở Huntington Beach. Không muốn ý tưởng trong đầu trôi tuột đi, bà vội lấy một cành cây và vẽ kế hoạch kinh doanh lên nền cát ẩm. Sau khi lên kế hoạch chi tiết, vì không có điện thoại và giấy bút để ghi lại ý tưởng, bà đành lấy một cây bút dạ và vẽ lại kế hoạch ngay trên nền vải của chiếc áo thun bà đang mặc.

Sau đó, Jenny Tạ đã bán ngôi nhà ở Huntington Beach và dùng số tiền đó để chiêu mộ các lập trình viên giỏi nhằm mang ý tưởng của mình đi vào thực tế. Đến nay, trang mạng xã hội Sqeeqee.com do bà sáng lập đang dần trở thành một cái tên quen thuộc và thu hút người dùng.

Đặc biệt, dù đang là một triệu phú thành công trên đất Mỹ, Jenny Tạ vẫn luôn hãnh diện với nguồn gốc của mình. Bà chia sẻ, điều khiến bà thấy tự hào nhất là khi người ta nhắc đến bà như một phụ nữ gốc Việt: “Sqeeqee.com chính là một thế giới riêng. Bởi tôi là người Việt, nên tiếng Việt sẽ là ngôn ngữ chính của Sqeeqee.com sau tiếng Anh”. Ngoài ra, bà còn muốn phát triển mạng xã hội này tại chính quê hương Việt Nam để hỗ trợ mọi người cùng kiếm lợi nhuận.

Có thể thấy rõ, Sqeeqee.com giương buồm trong biển truyền thông xã hội vào thời điểm này đồng nghĩa với việc đương đầu với nhiều “ông lớn” gạo cội. Tuy vậy, Jenny Tạ rất vững tin bởi quãng thời gian 20 năm lăn lộn thương trường cùng sự thông minh, chăm chỉ đã cho người phụ nữ gốc Việt này một bản lĩnh vượt trội.

Bà quả quyết, Sqeeqee.com có những đặc điểm độc quyền mà chính những “ông lớn” này không có, và đây chính là một ý tưởng đắt giá có thể thay đổi cách mọi người kết nối với nhau. Bà cho rằng, nền tảng web cũng như ứng dụng trên di động của Sqeeqee.com sẽ là điểm đến phục vụ tốt cho toàn bộ các hoạt động trực tuyến của mọi người. Hơn nữa, bà còn tự tin Sqeeqee.com sẽ có khả năng lan tỏa và dần thay thế Facebook cũng như Facebook từng thay thế MySpace.

Jenny Tạ khẳng định: “Quan trọng là phải trở thành người đầu tiên đưa ý tưởng vào thị trường. Các công ty đang không ngừng đổi mới, và bản thân tôi cũng luôn vận động để tạo ra cơ hội cho bản thân”. Hiện tại, bà khá tự tin về tương lai của Sqeeqee.com: “Một trong những điều tôi học được từ Phố Wall là mọi thứ đều có giá của nó. Hiện tại, tôi cũng đã lên được một mức giá dự kiến cho Sqeeqee.com, chắc chắn sẽ không thấp hơn 1 tỷ USD”. Jenny Tạ cũng dành lời nhắn nhủ tới các bạn trẻ có khát vọng làm giàu bằng một câu rất ngắn gọn: “Đừng nghĩ nữa, cứ làm đi”.

Cuộc đời của Jenny Tạ được ví như “nàng lọ lem Phố Wall” khi cô phải bươn chải không ít để vươn tới đỉnh vinh quang. Hy vọng rằng với tài năng và tinh thần thép được tôi luyện sau hàng chục năm qua, người phụ nữ này cũng sẽ thu về thành công với Sqeeqee.com trong thị trường truyền thông xã hội đang rất ăn nên làm ra này.

Đã 5 lần khởi nghiệp với 3 thành công và 2 thất bại. Đó là nét độc khiến Peter Nguyễn (Việt kiều Úc) trở thành tâm điểm thảo luận trên các diễn đàn khởi nghiệp hiện nay. Lần mạo hiểm gần đây nhất và cũng thành công nhất của Peter là với thương hiệu Buzzmetrics.

Năm 2012, Buzzmetrics là nơi đầu tiên tại Việt Nam phát triển mô hình Social Listening, một phương pháp nghiên cứu thị trường dựa vào phân tích phản ứng của người dùng trên các mạng xã hội. Sau 3 năm đi vào hoạt động, doanh thu của Buzzmetrics đã đạt đến nửa triệu USD, tăng trưởng ổn định ở mức 35% mỗi năm. Công ty này cũng trở thành đối tác của nhiều tập đoàn lớn trong và ngoài nước, bao gồm Samsung, Coca-Cola, Unilever và Mead Johnson.

Cách đây 18 năm, Peter Nguyễn là 1 trong 150 sinh viên xuất sắc nhất của Việt Nam du học theo tài trợ toàn phần của Chính phủ Úc. Năm 20 tuổi, anh tốt nghiệp loại ưu trong tốp 20 của Đại học Sydney. Quá khứ của Peter lẽ ra đã rất bằng phẳng với những lời mời hấp dẫn từ các tập đoàn lớn. Nhưng anh đã chọn theo con đường làm chủ đầy thăng trầm trong suốt 15 năm qua.

Vị đắng sôcôla

Vào năm nhất Đại học, đam mê làm chủ của Peter đến từ công việc làm thêm kế toán tại một công ty biên phiên dịch ở Sydney. Vào những năm 1990, các doanh nghiệp này vẫn còn sử dụng khá nhiều nhân viên ghi chép vào sổ tay lịch hẹn giữa biên dịch viên và khách hàng. Suốt 6 tháng, ngoài làm kế toán, Peter đã mày mò tạo ra hệ thống quản lý lịch hẹn qua mạng và máy tính. Kết quả là ông chủ của anh đã cắt giảm được lượng nhân viên từ 8 xuống còn 3 người. Song, lương của Peter được nâng lên vỏn vẹn từ 8 USD lên 12 USD/giờ. Peter thấm thía nhận ra rằng, khi làm thuê, dù có lao động cật lực, bạn không thể đòi hỏi cao hơn được nếu không sở hữu riêng doanh nghiệp đó.

Thế là tham vọng sở hữu công ty riêng của Peter Nguyễn bắt đầu âm ỉ. Sau khi tốt nghiệp năm 2002, ban ngày anh vẫn là kế toán viên toàn thời gian với mức lương 13 USD/giờ. Tối về, Peter mở thêm dịch vụ sữa chữa vi tính tại nhà.

“Tiền công ban ngày là 110 USD. Còn buổi tối, số tiền tự kiếm thêm cao gấp 4 lần là 450 USD. Làm chủ đem lại mức thu nhập cao hơn hẳn, nên tôi chẳng bao giờ muốn làm thuê nữa”, anh nhớ lại.

Nhưng sau này, chính Peter cũng khẳng định “chẳng thể ngờ ra làm riêng lại khó đến vậy” khi hồi tưởng lại thất bại đau nhất đời mình vào đầu năm 2008. Lúc ấy, anh nuôi tham vọng mở chuỗi tiệm bánh sôcôla dọc phố King Cross. Nhờ thành công từ dịch vụ sửa chữa máy tính tận nhà Safemode của mình, anh nhảy ra kinh doanh nhà hàng vì suất lợi nhuận ngành này cao nhất tại Sydney.

Suốt 8 tháng, Peter đi khắp các tiệm bánh quanh vùng để học làm sôcôla. Thế mà tiệm bánh của anh mở được 8 tuần đã phải đóng cửa vì lỗ nặng. Thất bại này đã cuỗm sạch sự tự tin của anh.

Nhìn lại cú ngã nặng nề, Peter kết luận đó là sai lầm về cả 3 mặt mô hình, địa điểm và thời điểm. Anh đã bán sôcôla dựa theo mô hình kinh doanh thức ăn nhanh, mà quên rằng sôcôla chỉ dành cho không gian lãng mạn và chậm rãi. Tiệm mở ngay giữa phố King Cross, là khu vui chơi chứ không phải khu công nghiệp cần phục vụ nhanh. Và lúc ấy lại rơi ngay vào điểm bùng phát khủng hoảng kinh tế 2008, khi dân Úc hạn chế chi tiêu trên bánh kẹo xa xỉ. Từ đó, Peter rút ra bài học đắt giá: “Muốn thành công thì phải chuẩn bị thật kỹ”. Do đó, anh đã bỏ ra gần 2 năm trời tiếp theo để nghiên cứu mô hình Social Listening trước khi mở ra Buzzmetrics tại Việt Nam.

Buzzmetrics: Ngọn núi cuối cùng?

Khác với lần khởi nghiệp vội vã trước, Peter Nguyễn quyết định trở về Việt Nam đầu quân cho Tập đoàn Nielsen vào năm 2011. Tại đây, anh tham gia xây dựng mô hình Social Listening, ứng dụng đo lường phản ứng của người dùng đối với một thương hiệu qua các mạng xã hội. Vào năm 2013, Nielsen đóng cửa mô hình này, còn Peter lại quyết ra riêng ra để thành lập Buzzmetrics.

Hai năm làm việc ở Nielsen đã để lại cho Peter 2 thứ quý báu: kiến thức và mối quan hệ. Mối quan hệ lại cung cấp cho Buzzmetrics 2 thứ quan trọng nhất là nhà đầu tư thiên thần và danh sách khách hàng có nhu cầu cao với Social Listening mà Nielsen chưa thể đáp ứng (Samsung và Coca-Cola). Chính 2 yếu tố này đã giúp Buzzmetrics trụ vững trong vài năm đầu.

Đến gần đây, sau sự cố của Tân Hiệp Phát (con ruồi trong chai nước), thì Social Listening đã trở thành mối quan tâm của nhiều doanh nghiệp khi muốn theo dõi phản hồi của người dùng trên mạng. Từ mức vài khách hàng những ngày đầu, hiện Buzzmetrics đã có trên 1.000 khách hàng doanh nghiệp yêu cầu hỗ trợ theo dõi mạng xã hội mỗi ngày.

Điểm lại 5 lần khởi nghiệp, nhiều bạn trẻ không khỏi thắc mắc vì sao Peter Nguyễn toàn khởi nghiệp trong những lĩnh vực anh không hề được dạy, như làm bánh, sửa chữa máy tính hay viết phần mềm ứng dụng marketing. “Đó là sai lầm cơ bản khi bạn nghĩ học gì sẽ làm đó,” Peter chia sẻ.

Theo anh, khởi nghiệp cần nhiều hơn một kỹ năng chuyên môn và quan trọng nhất là kỹ năng quản lý. “Cho nên, nếu các bạn trẻ có ý tưởng khởi nghiệp trong công nghệ thì đừng lo bản thân mình không biết viết mã. Chỉ cần bạn tìm được anh chàng viết mã giỏi nhất là xong. Riêng bạn cần thu thập kiến thức về tất cả các mặt để đánh giá công việc của họ“, Peter nói thêm.

Di ngón tay vẽ một vòng tròn trên mặt bàn, Peter đặt tên là “khu vực an toàn” (Comfort Zone). “Bí quyết khởi nghiệp không đặt nặng vào chuyên môn mà đi từ mối quan hệ. Hãy bước ra khỏi khu vực an toàn của bạn để trải nghiệm và kết nối nhiều hơn. Từ đó, bạn có thể tìm được nhà đầu tư để giải quyết vấn đề vốn. Và cả kinh nghiệm lẫn nhân lực để lấp đầy lỗ hổng chuyên môn”, anh nói.

Ở tuổi 34, Peter Nguyễn đã leo đến đỉnh cao của ngọn núi thứ 5 Buzzmetrics. Khi được hỏi liệu đây có phải điểm cuối cùng trên hành trình khởi nghiệp, anh cười lắc đầu: “Chưa đâu. Tôi sắp mở một công ty mới trong lĩnh vực công nghệ. Các bạn hãy chờ xem nhé”.