Hãy rút kinh nghiệm khởi nghiệp kinh doanh từ 18 sai lầm thường mắc phải được tổng hợp dưới đây nhé

1. Khởi nghiệp một mình

Không phải là một sự trùng lặp ngẫu nhiên khi các công ty khởi nghiệp thành công đều được sáng lập bởi ít nhất 2 người. Muốn thành công và có nhiều nguồn tài trợ, bạn đừng bao giờ khởi nghiệp một mình.

2. Đặt công ty ở địa điểm không tốt

Bạn có thể thay đổi bất cứ chi tiết nào của ngôi nhà nhưng không thể cải thiện được địa điểm đặt công ty của bạn.

Bạn có một trụ sở hoành tráng, nội thất sang trọng nhưng lại đặt ở khu vực có giao thông khó khăn, an ninh kém hoặc có ấn tượng không tốt với các đối tác, những nỗ lực khác của bạn gần như vô nghĩa.

Hãy chọn địa điểm tốt, nơi những công ty lớn đang đặt trụ sở. Họ chắc chắn đã nghiên cứu kỹ lưỡng, đo lường các thông số để lựa chọn một địa điểm phù hợp.

3. Chọn thị trường ngách quá hẹp

Bằng việc chọn thị trường ngách quá hẹp, các nhà khởi nghiệp đang tự gây khó khăn cho mình. Tất nhiên, bạn mong muốn tìm một thị trường ít cạnh tranh để khởi sự, tuy nhiên, đây không phải là lựa chọn thông minh.

4. Bắt chước ý tưởng, sản phẩm đã có

Đây là một sai lầm phổ biến của khi khởi nghiệp. Bạn không đủ dũng cảm để thực hiện những khác biệt. Thay vào đó, bạn bắt chước, lặp lại những điều người khác đã làm.

Paul Graham viết, Google của ngày mai sẽ không còn là Google mà bạn đang thấy hôm nay. Điều đó có nghĩa là nếu bạn chỉ bắt chước người khác, doanh nghiệp của bạn sẽ mãi mãi ở phía sau.

5. Không chịu thay đổi

Nếu bạn quá bướng bỉnh, không lắng nghe từ đối tác và khách hàng, bạn đã tự giết chết công ty của mình.

6. Chọn sai nhân viên

Rất khó để chọn được nhân viên thực sự giỏi mà không có bất cứ khuyết điểm nào. Do vậy việc bạn cần làm không phải là tìm cho được người giỏi nhất mà là tìm được người có tính cách, sở thích phù hợp với doanh nghiệp, với đội ngũ nhân viên của công ty.

Sự kết hợp nhịp nhàng, môi trường làm việc tốt sẽ giúp năng suất làm việc cao hơn, mang đến hiệu quả kinh doanh tốt hơn.

7. Chọn sai lĩnh vực

Bạn đã dồn hết tâm trí vào công ty của bạn do vậy nếu bạn chọn sai lĩnh vực để bắt đầu, bạn sẽ mất rất nhiều thời gian và tiền bạc để bắt đầu lại.

8. Chần chừ, trì hoãn ra mắt công ty

Bạn sẽ không thể có kinh nghiệm, thành công nếu không bắt tay vào thành lập. Càng chần chừ, bạn càng trì hoãn cơ hội thành công của mình.

9. Ra mắt quá sớm

Không chần chừ, không có nghĩa là bạn gấp rút ra mắt công ty khi mọi thứ chưa sẵn sàng. Khi mọi người đã biết đến công ty của bạn nhưng nó vẫn hoạt động không hiệu quả, điều đó sẽ tạo nên hình ảnh không tốt, ảnh hưởng đến uy tín của bạn.

10. Không xác định được khách hàng tiềm năng

Nhiều nhà khởi nghiệp đầu tư rất nhiều tiền cho việc xây dựng, quảng bá thương hiệu… nhưng lại không đầu tư vào nghiên cứu, tìm ra khách hàng tiềm năng của mình.

Đó là một sai lầm nghiêm trọng khiến bạn không thể bán được các sản phẩm, dịch vụ của mình.

11. Đầu tư quá ít tiền

Chuẩn bị một khoản tài chính quá ít, bạn không đủ sức để tạo ra những sản phẩm, dịch vụ chất lượng, hoặc không đủ tài chính để quảng bá thương hiệu, dẫn đến việc khách hàng không biết đến công ty của bạn, dẫn đến vệc kinh doanh không hiệu quả.

12. Tiêu quá nhiều tiền

Ngược lại, việc tiêu quá nhiều tiền, không có kế hoạch tiết kiệm sẽ khiến công ty của bạn thâm hụt ngân sách.

13. Đầu tư quá nhiều tiền

Dồn tất cả tiền bạc vào công ty khởi nghiệp không phải là lựa chọn thông minh. Khi có một số vốn lớn, rất có thể bạn và các nhà đồng sáng lập sẽ cảm thấy mình quá dư dả, không tiết kiệm và đầu tư tiền không hiệu quả.

14. Thiếu nhà đầu tư

Bất cứ một công ty khởi nghiệp nào cũng nên có sự hỗ trợ từ nhà đầu tư. Không chỉ đầu tư vốn, những nhà đầu tư có thể cung cấp thêm cho bạn những kinh nghiệm quý giá mà họ đã phải đánh đổi bằng rất nhiều tiền và thời gian.

15. Tập trung quá nhiều vào lợi nhuận

Nhiều nhà khởi nghiệp đã mắc sai lầm khi sa đà vào việc tìm kiếm lợi nhuận. Bạn nên nhớ, bạn có rất nhiều thời gian để kiếm tiền sau này. Đây là thời điểm bạn cần làm khách hàng biết đến công ty, yêu thích sản phẩm của bạn hơn là muốn họ trả thật nhiều tiền cho bạn.

16. Không sẵn sàng để luôn luôn bận rộn

Khi khởi nghiệp, bạn phải chuẩn bị tinh thần rằng bạn sẽ luôn luôn bận rộn và vất vả. Nếu bạn nghĩ, việc làm chủ một doanh nghiệp sẽ khiến bạn trở nên giàu có, nhàn nhã ngay lập tức thì đó thực sự là một sai lầm.

17. Tranh chấp giữa các sáng lập viên

Vào thời điểm “vạn sự khởi đầu nan”, các sáng lập viên hay nói cách khác là nội bộ công ty cần đoàn kết, chia sẻ với nhau. Nếu để xảy ra mâu thuẫn, tranh chấp trong nội bộ, công ty của bạn đã tự thua trước khi thực sự đặt chân vào thương trường.

18. Thiếu kiên nhẫn

Có rất nhiều người khởi nghiệp và cũng đã có rất nhiều người bỏ cuộc. Thực tế là không có nhiều nhà khởi nghiệp thành công và nguyên nhân đầu tiên là do họ thiếu kiên nhẫn, không đủ dũng cảm để theo đuổi đến cùng những dự án của mình.

Khi bạn nghe đến các kế hoạch kinh doanh dài hạn, bạn có thể hình dung đến một bản tài liệu khoảng 40 trang, dày đặc những văn bản, biểu đồ và sơ đồ. Trên thực tế, bây giờ hầu hết các kế hoạch kinh doanh không đi theo cách này. Các kế hoạch kinh doanh ngày nay thường đi theo hình thức lập các slide hoặc là văn bản ngắn hơn bao gồm 10 trang tóm tắt điều hành.

Rất nhiều người bị mắc kẹt với những phân tích vô dụng và dành 6 tháng xây dựng kế hoạch kinh doanh trước khi họ bắt tay vào khởi nghiệp. Tốt hơn là nên bắt đầu thử nghiệm một số công việc trước khi bạn dành thời gian vào một kế hoạch.

Bạn nên đồng thời, in một số danh thiếp, tạo một website và bắt đầu vào việc tạo ra nguyên mẫu cho một sản phẩm khả thi tối thiểu (MVP: Minimum Viable Product).

Những ý tưởng kinh doanh thường giản dị. Không có gì thật đặc biệt ở hầu hết các ý tưởng. Điều thật sự quan trọng là cách triển khai hoạt động, khả năng biến ý tưởng thành hiện thực, và chất lượng của đội nhóm những người tham gia.
Thuyết phục nhà đầu tư

Có thể nói rằng, khi bạn sẵn sàng để mở rộng ý tưởng hoặc tăng nguồn vốn, bạn sẽ cần ít nhất một pitch deck cơ bản (pitch deck là bản kế hoạch start up với tiêu chí thật đơn giản và dễ hiểu để thuyết phục nhà đầu tư) và một bản kế hoạch tài chính. Cần có một pitch deck thật tốt để trình bày với nhà đầu tư nhằm đảm bảo startup của bạn không bị hết vốn trước khi bạn ra mắt sản phẩm của mình.

Kế hoạch kinh doanh gồm: những vấn đề mà công ty của bạn đang cố gắng giải quyết, làm thế nào bạn có kế hoạch để giải quyết vấn đề đó, thị trường và các đối thủ cạnh tranh, làm thế nào bạn có kế hoạch kiếm tiền; và một dự báo tài chính cho 3 đến 5 năm tới.
Các phần trong kế hoạch của bạn

1. Đội nhóm. Khi bạn lên đề cập các bộ phận trong đội ngũ của bạn, bạn nên nhấn mạnh không chỉ những người tham gia vào các hoạt động thường nhật của công ty, mà cả các cố vấn và các mentor xung quanh đội ngũ. Yếu tố con người là tất cả trong một công ty. Hầu hết các nhà đầu tư tốt sẽ cho bạn biết rằng họ sẽ chọn một đội A với một ý tưởng kinh doanh B hơn là một ý tưởng kinh doanh A với một đội B.

2. Vấn đề. Mô tả vấn đề mà bạn đang cố gắng giải quyết và đưa ra bằng chứng cho nhu cầu của giải pháp này. Điều quan trọng là phải chứng minh được bạn hiểu vấn đề là gì, bạn có một kế hoạch rõ ràng để giải quyết nó, và bạn biết vấn đề bạn giải quyết nhắm đến đối tượng nào. Việc chứng tỏ được bạn xác định được thị trường mục tiêu là rất quan trọng.

3. Sản phẩm. Đây là điểm rất nhiều doanh nhân gặp khó khăn. Họ sẽ nói về một sản phẩm có thể tồn tại vào một ngày nào đó trong tương lai, nhưng họ không có gì để thể hiện điều đó. Nếu bạn đến gặp một nhà đầu tư với một nguyên mẫu thì mọi thứ sẽ trở nên dễ hình dung – thậm chí dù chỉ là bản wireframes, mockups, hoặc phiên bản in 3-D của sản phẩm tương lai này – bạn sẽ nhận được nhiều hơn từ phía các nhà đầu tư. Trong phần sản phẩm này, bạn cũng có thể chia sẻ với nhà đầu tư về thời hạn tạo ra sản phẩm và những cột mốc quan trọng bạn sẽ hướng đến trong việc phân phối sản phẩm, cũng như bàn bạc về sản phẩm tương lai có thể áp dụng trong thị trường mục tiêu ra sao, và những dịch vụ bạn có thể cung cấp như quà tặng kèm, đồ hạ giá để tăng doanh thu trung bình từ khách hàng.

4. Thị trường. Trong phần thị trường, bạn cần có khả năng trình bày về các các nhà cung cấp của bạn, và các nguồn hoặc các bộ phận, thành phần cần thiết để tạo ra sản phẩn (hoặc kỹ thuật số hoặc hữu hình). Bạn nên bao gồm cả thông tin về những thách thức bạn sẽ phải đối mặt và các rào cản để gia nhập vào thị trường này, cho dù là về nguồn vốn hay kiến thức. Bạn cũng nên đề cập đến lĩnh vực sở hữu trí tuệ và cấp bằng sáng chế trong ngành của bạn. Tìm ra những báo cáo phân tích gần đúng về phạm vi của thị trường, và bàn bạc về giai đoạn thị trường này sẽ đạt tới trong quá trình phát triển. Đây là một thị trường 10 năm tuổi, 1 năm tuổi, hay một thị trường 100 năm tuổi? Làm thế nào bạn cạnh tranh được với đối thủ? Ai sẽ là đối thủ của bạn, và ai sẽ là công ty đối tác tiềm năng mà bạn có thể cộng tác làm việc để đẩy mạnh những giải pháp bạn đang cố gắng mang đến với thế giới?

5. Mô hình tài chính của bạn. Phần này đề cập đến việc bạn sẽ kiếm tiền như thế nào. Rất nhiều công ty ở California vật lộn với việc tìm ra mô hình doanh thu của họ. Mọi người thường cho rằng nếu họ xây dựng sản phẩm và có người dùng nó, vậy là họ có thể kiếm tiền. Và sau khi kiếm được tiền, họ có thể mở rộng quy mô và tìm ra mô hình doanh thu sau. Tốt thôi, nhưng tôi thấy rằng việc hiểu được mô hình doanh thu (ít nhất là một mô hình doanh thu cụ thể) trước khi bạn bắt đầu kiếm tiền và dành vốn cho công ty là điều cần thiết.
Những câu hỏi quan trọng để giải quyết kế hoạch khởi nghiệp sơ lược:

Khi bạn xây dựng kế hoạch, bạn sẽ muốn nói về thị trường của bạn cho dù bạn đang bán hàng cho doanh nghiệp hay cho khách hàng. Bạn sẽ muốn nói về cách bạn bán hàng, và thông qua những kênh phân phối nào. Bạn sẽ bán buôn hay mở cửa hàng? Hay bạn sẽ bán hàng online với giá bán lẻ? Hay là một sản phẩm kỹ thuật số? Hay là sản phẩm cơ học? Bạn sẽ bán hàng với số lượng lớn hay bán lẻ?

Nhưng câu hỏi quan trọng nhất là: Sản phẩm của bạn tạo ra doanh thu một lần hay doanh thu định kỳ cho doanh nghiệp. Tôi nhận thấy, từ kinh nghiệm của các công ty như iContact, nếu bạn có thể tạo ra mô hình doanh thu định kỳ, bạn có thể dễ dàng và trơn tru hơn để tăng doanh thu của mình.

Bạn cũng cần cần đưa ra giả định khi số lượng người dùng hoặc khách hàng của bạn tăng lên. Và bạn muốn xác định giá thành đơn vị sản phẩm – bạn sẽ tốn bao nhiêu để sản xuất ra một đơn vị sản phẩm. Giá thành thay đổi phụ thuộc vào khối lượng sản phẩm của bạn. Ví dụ, nếu bạn sản xuất một sản phẩm, chi phí là 50,000 đô la, nhưng nếu bạn mở rộng quy mô và sản xuất 10,000 sản phẩm, mỗi sản phẩm có thể chỉ tốn 1000 đô la.

Khi bạn đã tính được chi phí đơn vị, bạn cũng tính được doanh thu đơn vị, tùy thuộc vào bạn sẽ định giá sản phẩm ra sao. Nếu bạn định giá 5000 đô la cho một sản phẩm chi phí mất 1000 đô la khi mở rộng sản xuất, thì đó là một cơ hội tuyệt vời để xây dựng một doanh nghiệp mang lại lợi nhuận.

Khi thuyết phục nhà đầu tư. Bạn cần phải làm rõ giả định về giá thành và chi phí. Bạn nên có kế hoạch doanh thu theo tháng ít nhất là trong 36 (hoặc 60) tháng đầu tiên. Và, dĩ nhiên, doanh thu trừ đi chi phí chí cho ra lãi suất ròng. Tiếp đó, bạn sẽ cần chứng minh sau bao nhiêu tháng thì bạn hòa vốn. Hòa vốn được định nghĩa là điểm tại đó bạn kiếm được nhiều hơn những gì bạn chi ra (nói cách khác, thu nhập của bạn là dương).
Dưới đây là ví dụ cho kế hoạch tài chính của 60 tháng (5 năm)

Đường màu xanh là doanh thu của bạn, đường màu đỏ là chi phí, đường màu đen là lợi nhuận. Trong những năm đầu tiên của quá trình đầu tư mạo hiểm, bạn có thể có chi phí (màu đỏ) lớn hơn doanh thu (màu xanh). Không sao đâu. Đây là thời gian bạn đang đầu tư.

Đường màu đen (tổng lợi nhuận) ban đầu chỉ đơn giản là vùng chi phí đầu tư chưa thu hồi được. Ví dụ, tổng chi phí đầu tư ở tháng thứ 27 là 2,4 triệu đô la. Nếu đây là sơ đồ chiếu lệ của bạn, bạn cần phải kiếm được trên 2,5 triệu đô để đảm bảo rằng bạn có đủ tiền để trong một vài năm tới có thể hòa vốn hoặc có phương án dự phòng trong trường hợp giả định của bạn là sai.

Cuối cùng, đường màu xanh bắt đầu nằm trên đường màu đỏ, doanh thu của bạn bắt đầu nhiều hơn chi phí bỏ ra, và đường tổng lợi nhuận bắt đầu đi lên cho đến khi chạm điểm mà tại đó tổng lợi nhuận của công ty được duy trì là dương. Tại điểm này và tiếp đó, bạn có một công ty sinh lời. Và khi bạn có một công ty sinh lời, bạn có một công ty giá trị.

List câu hỏi cho kế hoạch khởi nghiệp

Kế hoạch khởi nghiệp của bạn cần giải quyết những câu hỏi sau:
– Đội của bạn gồm những ai?
– Nền tảng của họ là gì?
– Những gì là cần thiết cho sản phẩm của bạn?
– Giá cả sản phẩm của bạn như thế nào?
– Phạm vi thị trường ra sao?
– Thị trường có sẵn sàng với sản phẩm này không?
– Chi phí sản xuất sản phẩm ra sao?
– Tổng kinh phí khởi nghiệp là bao nhiêu?

Bạn cũng cần giải quyết được những câu hỏi này:
– Mất bao lâu để đạt tới hòa vốn?
– Liệu bạn có cần yêu cầu bằng sáng chế hay bằng sở hữu trí tuệ không?
– Sản phẩm trong tương lai của bạn là gì?
– Dự án doanh thu hằng năm của bạn?
– Dự án giá cả hằng năm của bạn?
– Dự án lợi nhuận hằng năm của bạn?

Những câu trả lời này rất quan trọng trong kế hoạch và bản pitch deck của bạn. May mắn thay, bạn sẽ không cần đến một bản kế hoạch kinh doanh dài 40, 50 hay 60 trang để có thể huy động vốn, nhưng bạn sẽ cần nhiều hơn là chỉ một vài trang. Một bản gồm 10 – 20 slide, và có thể thêm một vài slide nữa trong trường hợp ai đó muốn hỏi thêm thông tin, điều này sẽ làm tăng cơ hội huy động vốn và tài trợ cho doanh nghiệp của bạn.

Qũy đầu tư Beenext tại Nhật Bản và Singapore hỗ trợ vốn cho 60 trong danh sách 1.000 dự án đang huy động vốn. Đây là 2 ví dụ ngẫu nhiên cho thấy, tỷ lệ bị từ chối khi kêu gọi đầu tư, hỗ trợ vốn của các dự án khởi nghiệp tại châu Á rất cao.
Vậy tại sao đa số các ứng viên đều thất bại?

Nguồn vốn là có hạn và các quỹ đầu tư đều muốn thu về lợi nhuận cao nhất có thể khi tiến hành hỗ trợ cho các công ty khởi nghiệp. Tuy nhiên, vẫn có khá nhiều nhà đầu tư ưa thích sự mạo hiểm và sẵn sàng “đánh cược” vào những ý tưởng tốt, ngay cả khi nó chưa có một kế hoạch thu lợi cụ thể. Vấn đề là, các dự án khởi nghiệp cần có được sức hấp dẫn nhất định trong mắt nhà đầu tư và tránh mắc phải những sai lầm dưới đây.
Bán thứ không ai muốn, không ai cần

Peekawoo là một ứng dụng hẹn hò vừa ra mắt tại Philippine. Mặc dù chưa thu về lợi nhuận nhưng ứng dụng này vẫn nhận được sự hỗ trợ vốn từ các quỹ đầu tư, bởi lượng người quan tâm và ưu thích dịch vụ này đang tăng lên nhanh chóng.

“Bạn có tạo ra thứ mà mọi người yêu thích hay tạo ra hiệu quả thực sự trong kinh doanh hay không? Nếu sản phẩm không có sức thuyết phục, bạn sẽ không thể nhận được tiền đầu tư”, William Bao Bean, cổ đông lớn tại SOSV cho biết.
Không tận dụng hết mọi nguồn lực

Một doanh nhân thông minh với ý tưởng tốt có thể huy động tiền đầu tư bằng nhiều cách. Trong đó, cách thông dụng nhất để huy động vốn đối với các doanh nhân khởi nghiệp trẻ tuổi chính là bắt đầu từ các mối quan hệ trong gia đình, bạn bè.

Kanika Tekriwal, CEO và người sáng lập JetSetGo, chỉ cần 100 USD để bắt đầu công việc kinh doanh của mình. JetSetGo là dịch vụ bảo dưỡng và cho thuê các máy bay cá nhân tại Ấn Độ, mới đi vào hoạt động được 20 tháng. Hiện tại, Công ty thu về nửa triệu USD mỗi tháng. Ngay từ thời điểm bắt đầu, một nhà đầu tư đã đề nghị bỏ vốn hỗ trợ JetSetGo, tuy nhiên Kanika từ chối, bởi anh biết mình có thể tự xoay sở đủ để bắt đầu.

Trao đổi với Forbes Asia tại Hội nghị “Under 30”, Kanika cho biết, “100% chúng ta đều có “ngân hàng” riêng, vấn đề là tận dụng nó”.

Thay vì vội vã đi tìm các nhà đầu tư chuyên nghiệp, các doanh nhân trẻ khởi nghiệp cần biết cách tận dụng hết mọi khả năng và nguồn lực của mình để bắt đầu.
Thổi phồng mọi thứ

Các ứng viên nộp hồ sơ tới các công ty/quỹ đầu tư thường thổi phồng quá mức về giá trị của sản phẩm hoặc dịch vụ mà họ cung cấp. Hironori Maeda, cổ đông Beenext cho biết: “Thứ giúp chúng tôi xác định được một dự án khởi nghiệp nên đầu tư là việc người sáng lập biết cách trả lời các câu hỏi, hoặc ít nhất là biết phải tìm câu trả lời ở đâu. Công ty/quỹ đầu tư sẽ đánh giá hồ sơ dựa vào những câu trả lời khi phỏng vấn, trong đó quan trọng nhất là câu hỏi về việc họ sẽ làm gì khi lượng khách hàng giảm sút. Các ứng viên cần chứng tỏ họ không chỉ quan tâm tới việc tìm được nguồn vốn mà còn cân nhắc tới việc duy trì hoạt động kinh doanh lâu dài trong những tình huống khó khăn”.
Không biết cách giới thiệu dự án đúng mục tiêu

Với sự phát triển của hoạt động gây quỹ cộng đồng, các dự án khởi nghiệp có thể thông qua hình thức này huy động được nguồn vốn cần thiết để bắt đầu sự nghiệp kinh doanh của mình. Tuy nhiên, đôi khi những người sáng lập quá quan tâm tới việc nguồn vốn huy động được sẽ giúp họ làm gì mà quên mất vấn đề thực sự là phải “lay động” được trái tim của mọi người.

Tengku Syamil, CEO và người sáng lập Skolafund, một công ty chuyên tư vấn gây quỹ cộng đồng tại Malaysia cho biết: “Các doanh nhân trẻ khởi nghiệp thường chỉ thể hiện rằng, “dự án kinh doanh của tôi nếu thành công sẽ thay đổi thế giới, nhưng tôi quá nghèo để bắt đầu bây giờ”. Trong khi, điều họ cần làm là sáng tạo để tự giới thiệu về bản thân, về sản phẩm, về ý nghĩa của dự án này với mọi người. Nhìn chung, nhiều người chưa biết cách để triển khai một chiến dịch hiệu quả”.
Nhanh chóng từ bỏ khi bị từ chối

Các hãng đầu tư tại châu Á có chung nhận định rằng, các dự án khởi nghiệp thất bại khi kêu gọi đầu tư thường có xu hướng biến mất. Những người sáng lập các dự án start up sẽ nhanh chóng bỏ cuộc, một phần vì khó khăn khi không đủ tiền để duy trì hoạt động, một phần vì không tìm cách cải tiến và nản lòng.

“Nếu bạn đang còn trẻ, chưa có gia đình, chưa có gì để mất, bạn vẫn có thể về sống với cha mẹ để tiết kiệm chi phí và huy động thêm vốn từ người thân. Nếu bạn đã đi làm, bạn có thể quay về làm công việc cũ và tìm cách để sản phẩm của mình trở nên thu hút hơn nữa. Vấn đề là bạn không dễ dàng bỏ cuộc”, Tim Chae, 25 tuổi, từng là người sáng lập nhiều dự án khởi nghiệp, hiện là thành viên của quỹ đầu tư 500 Starups cho biết.

John Rampton từng xếp vị trí thứ 3 trong “Top 50 người có ảnh hưởng đến thế giới trực tuyến” do Entrepreneur Magazine bình chọn. John khá nổi tiếng trong giới doanh nhân và lĩnh vực kết nối tại Mỹ, nhưng không nhiều người biết rằng thuở hàn vi, anh chỉ là một nhân viên giao báo.

Trên những nẻo đường giao báo, anh đã có cơ hội gặp gỡ những người giàu có, tiếp cận được với những suy nghĩ, thói quen, hành động cùng những bí quyết kinh doanh thành công của họ. Và đó chính là những “con đường” dẫn cậu bé giao báo bước vào thế giới giàu sang.

John Rampton chia sẻ 5 bài học dẫn lối thành công quý giá mà anh đã học được khi bắt đầu hành trình khởi nghiệp của mình.
Luôn đặt câu hỏi

Trong rất nhiều trường hợp, việc đặt câu hỏi sẽ tốt hơn đưa ra giả định. Trước đây tôi từng có quan niệm sai lầm rằng, đặt câu hỏi sẽ khiến người khác đánh giá tôi là một kẻ ngốc và không đủ trình độ trong lĩnh vực đầu tư, kinh doanh.

Tuy nhiên, trên thực tế, bạn càng đặt nhiều câu hỏi bao nhiêu thì càng tiết kiệm được thời gian và tiền bạc bấy nhiêu. Đặt câu hỏi đồng nghĩa với việc bạn hứng thú học hỏi và luôn muốn lắng nghe người khác. Không ai từ chối hoặc đánh giá thấp một người cầu tiến khi họ đặt câu hỏi.

Nếu một ai đó đánh giá thấp bạn chỉ vì bạn đặt câu hỏi, hãy bỏ qua những lời đánh giá đó. Bởi đơn giản, bạn chỉ đang thu thập thêm thông tin giúp cho quá trình ra quyết định của mình hiệu quả hơn.
Đừng bỏ học đại học

Đừng nghĩ ai cũng có thể trở thành Bill Gates hay Mark Zuckerberg.

Chúng ta thường nghe nhiều câu chuyện về những doanh nhân trẻ bỏ học giữa chừng và thành công. Họ trở thành thần tượng đối với nhiều người. Tuy nhiên, tôi sẽ không khuyến khích các bạn trẻ bỏ học đại học để khởi nghiệp.

Khi bạn học đại học, bạn sẽ có nền tảng kiến thức vững chắc và đa dạng về mọi vấn đề. Điều này sẽ rất hữu ích cho việc kinh doanh của bạn, đặc biệt là khi bạn bắt đầu khởi nghiệp với số vốn ít ỏi và chưa có kinh nghiệm thực tế.

Tất nhiên, tôi vẫn phải thừa nhận rằng trường lớp chỉ cung cấp những thứ nền tảng nhất, còn thực tế mới là người thầy “nghiêm khắc” nhất dẫn bạn đi đến thành công. Do vậy bạn hãy nắm bắt tối đa cơ hội, hãy cố gắng học hỏi mọi lúc mọi nơi.
Tìm một cộng sự (hoặc một người tư vấn)

Ban đầu khi mới khởi nghiệp, tôi lựa chọn làm một mình mà không tìm bất cứ người cộng sự nào. Nhưng ngay sau đó, tôi nhận ra rằng, hai người bao giờ cũng tốt hơn một. Có một người cộng sự sẽ giúp bạn đánh giá vấn đề một cách toàn diện hơn; đồng thời đưa ra quyết định sáng suốt hơn. Cộng sự sẽ là người bổ sung những kỹ năng, kiến thức, kinh nghiệm mà bạn còn thiếu để dẫn dắt công ty thành công.

Đôi khi bạn cũng có thể tìm thêm những người tư vấn tin cậy, họ sẽ chỉ cho bạn những kinh nghiệm quý báu giúp bạn điều hành doanh nghiệp tốt hơn.
Hài lòng với thành công ban đầu

Hài lòng với những thành công nhỏ, học tập từ những thất bại lớn.

Khi mới thành lập công ty, tôi luôn hướng đến những dự án lớn và nghĩ rằng đó mới là thành công. Tuy nhiên, điều tôi hối tiếc vì đã không nhận ra khi đó là ngay cả những thành công nhỏ cũng có thể dẫn lối bạn đến thành công khác lớn hơn. Do vậy, hãy tập hài lòng với những thành công bước đầu và đừng bao giờ phàn nàn về thất bại.

Bạn hãy ăn mừng khi đạt được bất cứ điều gì đó, bởi nó cho thấy bạn đã vượt qua được những khó khăn và trở ngại để đi đạt thành quả. Đây sẽ là yếu tố khích lệ tinh thần và giúp bạn vươn lên.
Tạo niềm vui trong cuộc sống

Thời điểm mới khởi nghiệp, tôi làm việc như một kẻ điên đến mức quên ăn quên ngủ. Tôi bận đến mức quên cả những thói quen hàng ngày và bỏ qua nhiều niềm vui trong cuộc sống. Tôi luôn trong trạng thái lo lắng và căng thẳng vì áp lực công việc.

Giờ đây, tôi ở nhà nhiều hơn, quan sát các con tôi trưởng thành mỗi ngày và rút ra nhiều bài học quý giá từ cuộc sống áp dụng vào việc ra quyết định kinh doanh.

Steve Rivkin là chuyên gia tư vấn về marketing hàng đầu thế giới. Ông cũng là chủ nhân của những ý tưởng quảng cáo, định vị thương hiệu, truyền thông táo bạo cho doanh nghiệp. Nhiều triết lý kinh doanh của ông cùng đồng nghiệp trở thành kim chỉ nam, tài liệu gối đầu giường đáng giá cho giới doanh nhân và nhà đầu tư.

Trong cuốn sách nổi tiếng Khác biệt hay là chết, Steve Rivkin gợi mở các yếu tố giúp doanh nghiệp, đặc biệt là những ai mới bước chân vào thương trường cách tạo dấu ấn riêng, nổi trội so với đối thủ trong ngành.

Steve Rivkin – chuyên gia tư vấn marketing, đồng tác giả cuốn sách nổi tiếng: Khác biệt hay là chết.

Ông cũng chỉ ra, một trong những sai lầm thường gặp của các ông chủ trẻ là muốn gây ấn tượng với người tiêu dùng bằng chiến lược giá cạnh tranh, chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Tuy nhiên, “phù thủy” marketing Steve Rivkin khẳng định, giá chưa hẳn là công cụ hiệu quả để gây ấn tượng khác biệt với khách hàng vì những lý do sau.
Giá rẻ chính là kẻ thù của sự khác biệt

Sự khác biệt mang đến một giá trị đặc biệt cho sản phẩm, dịch vụ và khiến khách hàng muốn bỏ thêm tiền để có được điều này. Nếu lấy giá rẻ làm lý do mua hàng của người dùng, doanh nghiệp sẽ bỏ qua sự khác biệt này.

Bản thân giá không trở thành điểm khác biệt để một doanh nghiệp thu hút khách hàng, bởi bất kỳ ai cũng sở hữu công cụ này và có thể điều khiển nó. Michael Porter từng nói rằng cắt giảm giá thành là một hành động điên rồ vì các đối thủ cũng có thể làm y hệt bạn.

Tác giả đưa ra một ví dụ về một công ty mới thành lập, nhờ có công nghệ chuyên đóng gói cho củ cà rốt nhỏ nên có thể bán ra với giá thành thấp hơn so với hai công ty lớn khác trên thị trường. Vì vậy, công ty này chọn giá rẻ là cách xuất hiện ấn tượng trên các kệ hàng hóa thay vì những điểm khác biệt khác, chẳng hạn như chất lượng cà rốt.

Điều này khiến hai đối thủ mạnh kia hạ giá theo và công ty này tiếp tục giảm giá sản phẩm của mình. Hai bên tiếp tục hạ thấp giá bán để thu hút khách hàng. Mặc dù công nghệ của hai công ty lớn không cho phép bán ra với mức giá thấp như vậy, họ vẫn chấp nhận bởi không để yên cho một lính mới giành lấy thị trường. Cuối cùng, công ty mới đã phải bán lại công nghệ đóng gói cà rốt nhỏ đặc biệt cho một trong hai công ty lớn kia với một số tiền đáng kể bởi việc tiếp tục hạ giá là điều không thể. Như vậy, cạnh tranh giá không phải là chiến lược hiệu quả trong trường hợp này.
Khó thu hút khách hàng mới

Nhắc đến chính sách giá, nhiều doanh nghiệp lựa chọn các chương trình khuyến mãi để thu hút người tiêu dùng. Giảm giá có nhiều tác động tích cực như giúp doanh nghiệp bán hết số hàng tồn kho, thỏa mãn mục tiêu doanh số trong ngắn hạn hay cạnh tranh với đối thủ đang giảm giá khác. Tuy nhiên, việc điều chỉnh giá không có tác động dài hạn, thu hút thêm khách hàng mới cho doanh nghiệp.

Các nghiên cứu cho thấy một người hiếm khi mua một thương hiệu lạ vì được khuyến mãi mà chỉ những người quen thuộc với sản phẩm mới quan tâm đến những chương trình này. Vì vậy, cách thức đó không mang lại những khách hàng mới cho thương hiệu mà còn tốn chi phí, ảnh hưởng đến sản xuất và hệ thống cung cấp, phân phối.

Giá rẻ phải đi kèm chất lượng tốt, chiến lược cạnh tranh bài bản

Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp, doanh nghiệp vẫn có thể biến giá trở thành điểm khác biệt. Đế chế bán lẻ Walmart là một ví dụ điển hình cho việc biến giá thấp trở thành điểm khác biệt ý nghĩa. Khi mới bắt đầu bước chân vào ngành kinh doanh tạp phẩm, hãng mở cửa hàng ở các thành phố nhỏ – nơi chỉ phải chịu áp lực cạnh tranh nhỏ với các tiệm tạp hóa trong vùng. Đến khi tiềm lực đủ mạnh, Walmart mới tấn công vào các thị trường đông đúc khác và trở nên nổi bật nhờ chính sách giá thấp mà hiếm đối thủ nào có thể theo kịp.

Dell cũng là câu chuyện tiêu biểu khi biến giá thấp trở thành vũ khí giành thị trường máy vi tính từ tay Compaq. Cách tiếp cận thông minh của Dell là bỏ qua người bán lẻ trung gian mà cung cấp thẳng các sản phẩm của mình cho người tiêu dùng để cắt giảm chi phí và biến đây là thông điệp quảng cáo. Các cặp sản phẩm của Dell và Compaq được hãng trưng bày cạnh nhau với hai mức giá chênh lệch “trên trời” – 3.899 USD và 7.699 USD khiến người tiêu dùng khó quay lưng lại với sản phẩm của hãng. Cách phân phối ưu việt này của Dell đã khiến thị phần của hãng không ngừng tăng lên.

Bán với giá cao không phải là ý tưởng tồi

Trong khi nhiều doanh nghiệp chật vật cạnh tranh giá rẻ, một bộ phận lại lấy chính sách giá cao như một điểm khác biệt. Đây là chính sách đánh vào tâm lý “đắt xắt ra miếng” – hàng hóa chất lượng phải có giá cao hơn. Tuy nhiên, người sử dụng cần phải cảm thấy nhận ra điểm ưu việt trong chất lượng để sẵn sàng bỏ ra một số tiền không nhỏ cho sản phẩm. Chẳng hạn, chiếc áo khoác gió The North Face có thể đắt hơn áo thường, nhưng phải có thêm nhãn “không thấm nước” khiến bạn yên tâm bỏ nhiều tiền ra mua một sản phẩm tốt. Tương tự, chiếc đồng hồ Rolex rất đắt, nhưng phải trông chắc chắn, sang trọng.

Tuy nhiên, nhiều chiếc đồng hồ khác cũng có thiết kế đẹp và bền không kém Rolex. Điều này dẫn đến một nguyên tắc thứ hai trong chính sách khác biệt hóa nhờ giá cao – sản phẩm đắt phải mang đến danh tiếng. Việc đeo đồng hồ Rolex chứng tỏ cho những người xung quanh thấy bạn có một sự nghiệp đáng ngưỡng mộ. Lúc này, giá cao “cắt cổ” trở thành một yếu tố giúp khẳng định thêm danh tiếng của nhiều sản phẩm cao cấp khác trên thế giới như xe Mercedes, nước hoa Joy.