Cuộc khủng hoảng chuỗi cà phê sẽ còn lan rộng. Dự báo này xuất phát không chỉ từ các thông tin trên báo chí về hoạt động của một số chuỗi cà phê, mà còn từ cách làm của nhiều chủ doanh nghiệp. Cho dù rất thông cảm và chia sẻ với những người khởi nghiệp này, song cũng đã đến lúc phải có những cảnh báo nhất định.
Vội vàng nhân rộng

Việc đầu tiên có thể thấy là nếu mô hình gốc, nơi được dùng để làm mẫu nhân lên mà chưa thực sự tốt, thì không nên vội vàng vẽ ra và nhân lên. Có những nhà hàng khi mới xuất hiện thấy khá ổn, song mọi việc phát sinh khi mô hình được nhân lên. Mặt bằng đa dạng, địa điểm và quy mô khác nhau, nhưng cách xử lý vẫn như với cửa hàng đầu tiên khiến mọi việc trở nên bất ổn và khó kiểm soát.

Đó là chưa kể tới vô số lỗi do thiết kế, thi công, đồ nội thất… mà vì tốc độ tăng trưởng nhanh nên người chủ doanh nghiệp không kịp kiểm soát. Bạn sẽ chẳng bao giờ thấy thoải mái nếu uống cafe mà ngồi trên một cái ghế quá thấp và một cái bàn quá cao chẳng hạn…

Bài học khởi nghiệp từ khủng hoảng chuỗi cà phêTiếp theo là chất lượng của đồ uống, đồ ăn, phục vụ… đều có thể không có vấn đề khi chỉ có một quán, song lại lập tức có vấn đề khi nhân lên quá nhiều quán và không kiểm soát được như ban đầu nữa.
Không cân bằng nợ

Về mặt kỹ thuật đơn thuần, không có công ty nào trên thương trường dám nói là tôi không nợ ai. Hoặc là công ty đó xạo, hoặc lãnh đạo công ty đó đang thừa tiền, đang sử dụng tiền không tối ưu.

Anh nợ người ta, đồng thời anh phải cho người khác nợ, thì mới có đối tác, có làm ăn. Nếu ai đó muốn “trong veo”, không dính dáng gì đến mấy chuyện nợ vay thì tốt nhất không nên dính đến kinh doanh.

Vấn đề chỉ ở chỗ đó, anh cho người khác nợ thì người ta mới mua hàng hoá, dịch vụ của anh. Rồi anh cũng có thể nợ các nhà cung cấp, đối tác trong một hạn định nào đó như đã thoả thuận.

Nếu cân bằng được hai phần này, công ty sẽ đứng vững. Nếu chủ công ty cho nợ nhiều mà không nợ được – nhiều khi vậy – thì họ sẽ phải chịu đựng áp lực có thể sẽ rất căng và sẽ lỗ, dù tính toán ban đầu là lãi.

Còn nếu anh chỉ nợ người khác mà không cho ai nợ thì cũng hiếm, cũng khó kinh doanh trong môi trường chung hiện tại.
Có nhà đầu tư chưa hẳn hay

Giờ đây, nhiều người cũng nhìn việc có nhà đầu tư như một may mắn và mục tiêu cần phải đạt được. Và nhiều người cũng có cảm giác lấy và tiêu tiền của nhà đầu tư rất dễ.
Thực tế không phải vậy.

Thời kỳ trăng mật của việc nhà đầu tư dễ dàng tiêu tiền trên đất Việt Nam đã qua rồi. Giờ đây nếu bạn muốn có tiền của họ, cần có một kế hoạch kinh doanh “khủng” với các con số thật ấn tượng, cần có tốc độ tăng trưởng thần kỳ và cam kết lợi nhuận cao hơn cùng ngành nữa… Nhìn chung, sẽ có rất nhiều chông gai.

Tuy nhiên, cũng có nhiều trường hợp ham tiền của nhà đầu tư, nhiều start-up chấp nhận bước vào một cuộc đua không kém gì đua xe công thức 1, bất kể năng lực của mình đến đây.

Vì nếu không đạt được các chỉ số cam kết thì sẽ không được giải ngân tiếp và có nguy cơ mất công ty như chơi.

Đầu tư, tốt thôi, song không dễ ăn như người ta đồn thổi và cái gì cũng có giá của nó. Tốt hơn cả có lẽ đừng cố làm “người thần”, hãy làm người thường, lớn lên một cách hữu cơ sẽ tốt hơn.

John Rampton từng xếp vị trí thứ 3 trong “Top 50 người có ảnh hưởng đến thế giới trực tuyến” do Entrepreneur Magazine bình chọn. John khá nổi tiếng trong giới doanh nhân và lĩnh vực kết nối tại Mỹ, nhưng không nhiều người biết rằng thuở hàn vi, anh chỉ là một nhân viên giao báo.

Trên những nẻo đường giao báo, anh đã có cơ hội gặp gỡ những người giàu có, tiếp cận được với những suy nghĩ, thói quen, hành động cùng những bí quyết kinh doanh thành công của họ. Và đó chính là những “con đường” dẫn cậu bé giao báo bước vào thế giới giàu sang.

John Rampton chia sẻ 5 bài học dẫn lối thành công quý giá mà anh đã học được khi bắt đầu hành trình khởi nghiệp của mình.
Luôn đặt câu hỏi

Trong rất nhiều trường hợp, việc đặt câu hỏi sẽ tốt hơn đưa ra giả định. Trước đây tôi từng có quan niệm sai lầm rằng, đặt câu hỏi sẽ khiến người khác đánh giá tôi là một kẻ ngốc và không đủ trình độ trong lĩnh vực đầu tư, kinh doanh.

Tuy nhiên, trên thực tế, bạn càng đặt nhiều câu hỏi bao nhiêu thì càng tiết kiệm được thời gian và tiền bạc bấy nhiêu. Đặt câu hỏi đồng nghĩa với việc bạn hứng thú học hỏi và luôn muốn lắng nghe người khác. Không ai từ chối hoặc đánh giá thấp một người cầu tiến khi họ đặt câu hỏi.

Nếu một ai đó đánh giá thấp bạn chỉ vì bạn đặt câu hỏi, hãy bỏ qua những lời đánh giá đó. Bởi đơn giản, bạn chỉ đang thu thập thêm thông tin giúp cho quá trình ra quyết định của mình hiệu quả hơn.
Đừng bỏ học đại học

Đừng nghĩ ai cũng có thể trở thành Bill Gates hay Mark Zuckerberg.

Chúng ta thường nghe nhiều câu chuyện về những doanh nhân trẻ bỏ học giữa chừng và thành công. Họ trở thành thần tượng đối với nhiều người. Tuy nhiên, tôi sẽ không khuyến khích các bạn trẻ bỏ học đại học để khởi nghiệp.

Khi bạn học đại học, bạn sẽ có nền tảng kiến thức vững chắc và đa dạng về mọi vấn đề. Điều này sẽ rất hữu ích cho việc kinh doanh của bạn, đặc biệt là khi bạn bắt đầu khởi nghiệp với số vốn ít ỏi và chưa có kinh nghiệm thực tế.

Tất nhiên, tôi vẫn phải thừa nhận rằng trường lớp chỉ cung cấp những thứ nền tảng nhất, còn thực tế mới là người thầy “nghiêm khắc” nhất dẫn bạn đi đến thành công. Do vậy bạn hãy nắm bắt tối đa cơ hội, hãy cố gắng học hỏi mọi lúc mọi nơi.
Tìm một cộng sự (hoặc một người tư vấn)

Ban đầu khi mới khởi nghiệp, tôi lựa chọn làm một mình mà không tìm bất cứ người cộng sự nào. Nhưng ngay sau đó, tôi nhận ra rằng, hai người bao giờ cũng tốt hơn một. Có một người cộng sự sẽ giúp bạn đánh giá vấn đề một cách toàn diện hơn; đồng thời đưa ra quyết định sáng suốt hơn. Cộng sự sẽ là người bổ sung những kỹ năng, kiến thức, kinh nghiệm mà bạn còn thiếu để dẫn dắt công ty thành công.

Đôi khi bạn cũng có thể tìm thêm những người tư vấn tin cậy, họ sẽ chỉ cho bạn những kinh nghiệm quý báu giúp bạn điều hành doanh nghiệp tốt hơn.
Hài lòng với thành công ban đầu

Hài lòng với những thành công nhỏ, học tập từ những thất bại lớn.

Khi mới thành lập công ty, tôi luôn hướng đến những dự án lớn và nghĩ rằng đó mới là thành công. Tuy nhiên, điều tôi hối tiếc vì đã không nhận ra khi đó là ngay cả những thành công nhỏ cũng có thể dẫn lối bạn đến thành công khác lớn hơn. Do vậy, hãy tập hài lòng với những thành công bước đầu và đừng bao giờ phàn nàn về thất bại.

Bạn hãy ăn mừng khi đạt được bất cứ điều gì đó, bởi nó cho thấy bạn đã vượt qua được những khó khăn và trở ngại để đi đạt thành quả. Đây sẽ là yếu tố khích lệ tinh thần và giúp bạn vươn lên.
Tạo niềm vui trong cuộc sống

Thời điểm mới khởi nghiệp, tôi làm việc như một kẻ điên đến mức quên ăn quên ngủ. Tôi bận đến mức quên cả những thói quen hàng ngày và bỏ qua nhiều niềm vui trong cuộc sống. Tôi luôn trong trạng thái lo lắng và căng thẳng vì áp lực công việc.

Giờ đây, tôi ở nhà nhiều hơn, quan sát các con tôi trưởng thành mỗi ngày và rút ra nhiều bài học quý giá từ cuộc sống áp dụng vào việc ra quyết định kinh doanh.